Klik nogmaals op de knop om de filters te resetten Sluiten

Uil

Een bijzonder standbeeld uit de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden is een vierenvijftig centimeter hoge uil op een vierkante sokkel (tweeëntwintig centimeter). Het beeldje stamt uit het bezit van Frederik graaf de Thoms, die het ten geschenke kreeg van de Italiaanse geleerde A.F. Gori. Het stuk kwam oorspronkelijk uit een oude Vaticaanse collectie. Waarschijnlijk is het beeldje in Rome gevonden.

De uil staat met een poot vooruit en de vleugels strak tegen het lichaam aangeklemd. Deze pose herinnert aan de Egyptische kunst. Over de kop ligt een valkenkapje. Onder de klauwen van de linker voorpoot ligt de buit van de roofvogel: een dode muis. De sokkel is aan drie zijden gedecoreerd. Op de zijkanten zijn afbeeldingen te zien van de godin van de overwinning Victoria, afgebeeld met vleugels, lauwerkransen en zegetakken. Op de voorzijde staat een slordige Griekse inscriptie van vijf regels: Archates Petrios, de waarzegger, voorspelt de toekomst voor vier as. De as was een Romeinse munt. Kennelijk heeft de uil dienst gedaan als een soort uithangbord.

Uilen hadden in de oudheid een slechte naam. Ze waren de dieren van de nacht en joegen mensen schrik aan met hun klapwieken en langgerekte kreten. Stille begraafplaatsen waren hun domein, waardoor deze vogels in verband werden gebracht met de zielen van overledenen. Kennelijk heeft de uil ook een functie gehad bij het voorspellen van de toekomst. De uil heeft immers het vermogen om in het donker goed te zien.

Het kapje kan als functie hebben gehad het dier in toom te houden. Misschien dat bij de raadpleging het kapje werd afgedaan om de uil enkele bewegingen te laten maken, die vervolgens door de ziener werden geïnterpreteerd. De oorsprong van deze manier van toekomst voorspellen ligt waarschijnlijk in het hellenistische Egypte en heeft daarvandaan het keizerlijke Rome bereikt. Het is opmerkelijk dat een vrijwel identieke uil voorkomt in de collectie Egyptische kunst van het Vaticaan (gevonden in Rome) en dat een hellenistisch reliëf uit Egypte eenzelfde uil met kap laat zien,met een helaas niet te ontcijferen inscriptie in Egyptische hiërogliefen.

Romeinen | Relevante voorwerpen

Bezoek ons: