BINNENKORT

Grote tentoonstelling met internationale topstukken

te zien van 17 december 2021 t/m 22 mei 2022

God op aarde

Foto campagnebeeld: © José Luiz Bernardes Ribeiro

Op 17 december 2021 opent Keizer Domitianus – god op aarde: een grote tentoonstelling over Domitianus, keizer van het immense Romeinse rijk van het jaar 81 tot 96 na Chr. In de tentoonstelling ziet u honderden objecten uit een lange rij internationale topmusea, waaronder het J. Paul Getty Museum, Metropolitan Museum of Art, Louvre, British Museum, Vaticaanse Musea en de Capitolijnse Musea. U volgt in deze tentoonstelling het turbulente leven van de keizer, zijn keizerin en zijn illustere voorgangers. Domitianus werd keizer op 29-jarige leeftijd. Zijn regeringsperiode geldt als een van de gouden tijden van het imperium. Toch werd hij vermoord en na zijn dood bespot, verguisd en uiteindelijk vergeten. Maar hoe was Domitianus werkelijk als keizer?

Topstukken uit de gouden tijd van het Romeinse rijk

De expositie brengt u een keur aan topstukken uit de eerste eeuw na Christus, de hoogtijdagen van het Romeinse rijk. U ziet portretten en standbeelden van Domitianus en leden van de keizerlijke familie, fragmenten van muurschilderingen en mozaïeken uit chique villa’s en paleizen, beelden van goden en godinnen, sieraden van goud en edelstenen, luxe glaswerk, servies en grafmonumenten van de elite. Maar ook meer dagelijkse zaken, zoals de schoenen en schrijfstiften van Domitianus’ soldaten liggen in de vitrines. Projecties en (3D-)reconstructies geven een beeld van het leven in Rome, in de eerste eeuw na Christus een stad met spectaculaire nieuwe monumenten.

Bouwers van het Colosseum

Met vader Vespasianus en broer Titus vormde Domitianus de Flavische dynastie. Kunst en literatuur vierden hoogtij in hun regeringsperiodes. Maar ook opmerkelijke historische gebeurtenissen vonden toen plaats, zoals de verwoesting van Jeruzalem (70 na Chr.) en de uitbarsting van de Vesuvius (79 na Chr.), waarbij Pompeï en Herculaneum voor altijd in de tijd bevroren bleven. Domitianus bouwde het Rome dat u vandaag de dag kent: zijn paleis op de Palatijn, de boog van Titus, het stadion dat zijn vorm aan het huidige plein Piazza Navona gaf. En in het oog springt vooral de voltooiing tijdens zijn regeerperiode van het bouwwerk dat nog steeds iconisch is: het Colosseum.

Keizer Domitianus buste

Portret Domitianus | Collectie: Musei Capitolini Domitianus | Foto © Attilio Ullise

Keizer Domitianus reconstructie paleis

Reconstructie triclinium in paleis Domitianus | © 2021 Learning Sites, Inc

Extra bij de tentoonstelling

  • Tentoonstellingsboek | God op aarde. Keizer Domitianus, door Nathalie de Haan en Eric M. Moormann
    Nederlandstalig, 144 pagina’s, uitgeverij Sidestone, € 19,95
    Te koop in de museumwinkel en webshop vanaf 17 december 2021
  • Wetenschappelijke publicatie | God On Earth: Emperor Dominitan – the re-invention of Rome at the end of the 1st century AD, door Aurora Raimondi Cominesi, Nathalie de Haan, Eric. M. Moormann and Claire Stocks
    Engelstalig, PALMA-reeks nr. 24, uitgeverij Sidestone, € 35
    Te koop in de museumwinkel en webshop
  • Boek | Wreed en pervers – de Romeinse bronnen over keizer Domitianus, toegelicht en vertaald door Olivier Hekster en Vincent Hunink
    Nederlandstalig, 60 pagina’s, uitgeverij Sidestone, € 9,95
    Te koop in de museumwinkel en webshop vanaf 17 december 2021
  • Domitianus-app | Geschikt voor liefhebbers van de Romeinen, Rome en archeologie | Leeftijd: vanaf 15 jaar | Gratis te downloaden vanaf december 2021 in de App Store (Apple) en Play Store (Android)

Co-productie

De tentoonstelling God op Aarde. Keizer Domitianus is een co-productie met: Sovrintendenza Capitolina ai Beni Culturali (Rome) en de Direzione Musei archeologici e storico-artistici, Museo dei Fori Imperiali, Mercati di Traiano (Rome). Na Leiden zal de tentoonstelling in 2022 in Rome te zien zijn, in de Mercati di Traiano.

Samenwerkingen

De expositie is onderdeel van een groot onderzoeksproject, dat zich richt op de mechanismes van innovatie in de oudheid: Anchoring Innovation. Het wordt gedragen door een groot team van Nederlandse classici, oudhistorici, archeologen en universiteiten, verenigd in de onderzoeksgroep OIKOS. Dit project wordt gefinancierd door het NWO Zwaartekracht-programma. De samenwerking met de archeologische musea van Rome opent voor de expositie de deuren van Romes meest prestigieuze verzamelingen, waaronder de Capitolijnse Musea. Na Leiden zal de tentoonstelling in de Mercati di Traiano in Rome te zien zijn. Tenslotte zorgt een samenwerking met de Universiteit van Newcastle (UK) voor een verdere verdieping van het onderzoek naar de keizer, met name op het gebied van antieke literatuur.

Keizer Domitianus rijke dame

Portret van een Flavische dame | Collectie en foto: Museo della Civiltà Romana, Rome

Keizer Domitianus zilveren spiegel

Spiegel met portret Domitianus (achterkant) | Collectie: Badisches Landesmuseum, Karlsruhe | Foto © Thomas Goldschmidt