Een kleine tentoonstelling met bijzondere invalshoek

(uitsluitend online te zien)

door:

Daniel Soliman en Lara Weiss, (oud-)conservatoren collectie Egypte en Nubië

Deze webexpositie is gemaakt in het kader van het project Seeing Stars Leiden

Egyptische astronomie

Wetenschap in het oude Egypte streefde er voornamelijk naar om feiten te verzamelen en deze systematisch te ordenen. In de Egyptische astronomie lag de nadruk op de berekening van de tijd en de kalender. Oudegyptische teksten verbinden bijvoorbeeld de opkomst van ster Sirius met het begin van de jaarlijkse overstroming van de Nijl.

Hemellichamen

Het is niet bekend of de Egyptenaren de banen van zon, maan en planeten bepaalden door hun bewegingen te observeren. Evenmin weten we of ze de ruimte rond de aarde probeerden te verdelen. Maar het is wel bekend dat de oude Egyptenaren al heel vroeg in hun geschiedenis naar hemellichamen keken. De diameter van de zon, bijvoorbeeld, werd gemeten met behulp van een waterklok. Dat deed men door de tijd die verstreek tijdens de volledige opkomst van de zonneschijf boven de horizon te vergelijken met de tijd die verstreek gedurende een hele dag.

Sterren

De meeste waarnemingen werden gedaan in de buurt van de tempels, waar de precieze locatie van de altaren, obelisken en piramides de observatie van de opkomsten en ondergangen en de middagstanden vergemakkelijkte. Niet alleen de zon, maar vooral ook de sterren stonden in de belangstelling van de oude Egyptenaren. Ze zijn afgebeeld op mummiekisten van het vroege Middenrijk (rond 2000 v.Chr.) en in de Late Periode (700 v.Chr.), maar ook in grafkamers van het Nieuwe Rijk (rond 1500 v.Chr.) en in tempels.

Religie en goden

Sterren waren onderdeel van religieuze concepten. Hun opkomst werd verbonden aan de verschijning van bepaalde goden. Later werden sterren ook voor de voorspelling van het lot gebruikt. De koning verrees na zijn dood naar de hemel. Net als andere goden werd hij een ster tussen de onvergankelijke sterren. Sommige goden waren verbonden aan specifieke sterren.

Astronomie in het oude Egypte

Tik of klik op de voorwerpen voor meer informatie.

Alle getoonde objecten komen uit de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden, tenzij anders aangegeven.
Bekijk nog meer web-exposities