Klik nogmaals op de knop om de filters te resetten Sluiten

Parfumflesjes met glasdraadversiering

Glas kon worden versierd met glasdraad, zoals deze parfumflesjes (eerste afbeelding). Ze bestaan uit vier buisjes die samen het flesje vormen. Daaromheen werd in een spiraal een glasdraad gelegd. Op de hoeken werden extra draden in lussen aangebracht. Een exemplaar heeft bovendien nog een bouwsel van glazen hengsels in deze techniek. Ook op vaatwerk kon glasdraad aangebracht worden, zoals op dit schaaltje, dat misschien een metaal-imitatie is.

Versiering in de vorm van opgelegd glasdraad werd vanaf in de 1ste eeuw na Chr. toegepast. Het bleef een geliefde versieringstechniek gedurende de gehele Romeinse periode. Late voorbeelden zijn unguentaria of balsamaria. Men bewaarde daar cosmetica in die eruit gehaald werd met behulp van smalle staafjes of spateltjes. Ze moeten worden gedateerd in de 4de of 5de eeuw na Chr., toen in het oostelijk deel van het Romeinse Rijk de glaskunst nog in volle bloei was. Het is duidelijk dat de vorm van het unguentarium of balsamarium sterk aan mode onderhevig was. Exemplaren uit voorafgaande periodes en in andere streken zien er weer heel anders uit.

Deze unguentaria bestaan uit vier buisjes die in n keer zijn geblazen. Doordat men de zijden kruiselings heeft samengeknepen zijn de tussenwandjes ontstaan. De glasdraadversiering ligt niet alleen spiraalsgewijs om de wand van het stuk heen, maar er zijn ook vier glasdraden, op elke hoek een, in lussen aan de wand vastgemaakt. Het exemplaar links is bovendien voorzien van een bouwwerk van hengsels die bestaan uit boogvormige glasdraden die op de rand van het object en op elkaar zijn gezet. De herkomst van het exemplaar zonder hengsels is niet bekend. Het voorwerp met hengsels is aan het begin van de vorige eeuw aangekocht van Jean Farah, directeur van de Société Archéologique Française te Tyrus (in het huidige Libanon). Het is afkomstig uit Deir Kanoun, in de buurt van Tyrus. Alle vergelijkbare stukken waarvan de herkomst bekend is, zijn overigens afkomstig uit het oostelijk deel van het Middellandse Zeegebied. Dergelijke unguentaria, die ook voorkomen met een enkele of een tweedelige buis, zijn ongetwijfeld producten van de Syrisch-Palestijnse glasindustrie.

Niet alleen parfum- en balsemflesjes werden versierd met opgelegd glasdraad maar ook glazen vaatwerk. Een 4de-eeuws voorbeeld is dit kommetje (tweede afbeelding). De vorm van het stuk is zeldzaam. De karakteristieke rand, uitlopend in zeven punten, doet vermoeden dat we hier te maken hebben met een imitatie van metaal. Inderdaad zijn enige zilveren kommetjes van dezelfde vorm bekend. Zowel de zilveren als de glazen exemplaren zijn, voor zover de herkomst bekend is, alle afkomstig uit het oostelijk deel van het Middellandse Zeegebied. De herkomst van dit kommetje is niet bekend, het is aangekocht in de kunsthandel. Er zijn aanwijzingen dat het in Egypte vervaardigd zou kunnen zijn. Het exemplaar is gemaakt van dun, doorzichtig, zeer licht olijfgroen glas. In de glaswand zijn veel luchtbelletjes ingesloten en ook hier en daar, vooral in de rand, zwarte deeltjes van ongesmolten zand. Dat zijn kenmerken van glas dat in Egypte is vervaardigd. In Egypte werd overigens in de 4de en 5de eeuw meer glazen vaatwerk gemaakt dat metalen prototypes kende.

Romeinen | Relevante voorwerpen

Bezoek ons: