Middeleeuws chic
24 november 2012 t/m 15 september 2013
Verzamelde voorwerpen
Uit een Middeleeuws handschrift: echtpaar met rijk versierde riemen en tassen
Op de tentoonstelling
Riem met de letters A en MDe afdeling Archeologie van Nederland heeft een vaste ruimte voor compacte, tijdelijke tentoonstellingen over onderwerpen uit de Nederlandse archeologie. Vanaf 24 november 2012 is hier de expositie Middeleeuws chic te zien.
Mode voor iedereen
De mode in de Middeleeuwen was uitbundiger dan mensen meestal denken. In deze kleine tentoonstelling ziet u het bewijs: mensen van alle rangen en standen droegen overvloedig gedecoreerde riemen en tassen van leer. Die waren vaak versierd met een soort bling-bling, gemaakt van metaal. Ook kostbare stoffen in felle kleuren waren populair.
Uitbundige versiering met metaal
De meeste voorwerpen in de tentoonstelling komen uit de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden. Ze zijn aangevuld met bruiklenen uit twaalf steden in Nederland en Vlaanderen. U ziet hangers, broches en insignes en verder tientallen leren riemen, tassen en schoenen die aan alle kanten zijn versierd met kleine metalen beslagstukjes. Maar ook paardentuig en halsbanden van huisdieren werden hiermee uitbundig gedecoreerd en verstevigd.
Felle kleuren, goud en zilver
In de kunst uit de Middeleeuwen zijn vaak met goud en zilver versierde accessoires te zien. Bovendien waren kostbare stoffen in felle kleuren populair. Afbeeldingen van details van kunstwerken (schilderijen, handschriften, tapijten) zijn verwerkt in het decor van de tentoonstelling. Alles bij elkaar geeft het een nieuw beeld van de laatmiddeleeuwse mode, die veel 'schitterender' was dan vaak wordt gedacht.
Medium voor boodschappen en identiteit
"Alle gewone mensen dragen hun riemen met zilver beslagen", moppert de vijftiende-eeuwse schrijver van de Spiegel der Zonden. Wat opvalt is de grote diversiteit van het sierbeslag en de variatie in gebruik. Sierbeslag op riemen en tassen was blijkbaar een uitgelezen medium om boodschappen en identiteit uit te dragen: er zitten opvallend veel letters en symbolen bij. Deze goud- en zilverkleurige spijkers en beslagstukjes zijn doorgaans gemaakt van goedkoop koperblik of tin-lood.
De grootste collectie van Europa
Het Rijksmuseum van Oudheden bezit de grootste collectie laatmiddeleeuws 'riembeslag' van Europa: meer dan 1500 verschillende beslagstukjes en zo’n tachtig fragmenten van leren tassen en schoenen met beslag. Het grootste deel is gevonden in het 'Verdronken Land van Zeeland' en Dordrecht.
Publicatie: Middeleeuwse mode in metaal
Ter gelegenheid van de tentoonstelling verschijnt het boek Middeleeuwse mode in metaal van Annemarieke Willemsen, conservator collectie Nederland Middeleeuwen van het Rijksmuseum van Oudheden, en Marlieke Ernst, student archeologie Universiteit Leiden. Het is vanaf november te koop in de Museumshop. De prijs is €19,50.
Symposium over riembeslag
De tentoonstelling wordt op vrijdag 23 november 2012 ingeluid met een klein symposium over middeleeuws riembeslag. Tijdens deze studiemiddag in het Rijksmuseum van Oudheden wordt ook het boek Middeleeuwse mode in metaal gepresenteerd. Als u het symposium wilt bijwonen kan dat door het digitale aanmeldformulier op deze pagina in te vullen en te versturen.