Gesneden stenen

Selectie van gesneden stenen uit de collectie van het Rijksmuseum van OudhedenSelectie van gesneden stenen uit de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden
Camee met de triomf van keizer Constantijn (4de eeuw na Chr.)Camee met de triomf van keizer Constantijn (4de eeuw na Chr.)

In deze expositie zijn de mooiste en meest bijzondere (half)edelstenen uit de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden bijeengebracht. Ze komen uit het oude Nabije Oosten, Egypte en de Klassieke Wereld, zijn vaak niet groter dan een vingertop en zijn stuk voor stuk voorzien van gegraveerde voorstellingen van goden, dieren, symbolen, keizers en magische spreuken. U ziet meer dan honderd prachtige en sprekende voorbeelden van deze 'gesneden stenen'.

Fraaie stenen met speciale krachten

De steentjes dienden meerdere doelen. De oudste exemplaren werden gebruikt om een zegelafdruk mee te maken, later werden ze (veelal in een ring) gedragen voor de sier, maar ook als talisman of amulet. De verfijnde gegraveerde voorstellingen zouden de steentjes voorzien van zekere krachten. Een voorbeeld hiervan zijn de goden en rituelen die voorkomen op rolzegels uit Mesopotamië. Die zouden de verzegelde afspraken bestendigen en eigendommen beschermen.

Maak kennis met het vakmanschap van de kunstenaars

In de tentoonstelling maakt u kennis met het ongekende vakmanschap van de kunstenaars uit de oudheid, maar ook van die daarna. U ontdekt de symboliek achter steensoorten en de zeer uiteenlopende voorstellingen. In de zaal hangen ook enorme vergrotingen van een aantal van deze minutieuze voorstellingen. Bovendien leert u de eigenaren en bewonderaars van de stenen kennen en de vele manieren waarop zij die gebruikten. De expositie wordt verder aangevuld met prenten, tekeningen en antieke ladekastjes van negentiende-eeuwse verzamelaars.

Grootste verzameling gesneden stenen van Nederland

Dit is de eerste expositie over de rijke collectie 'gesneden stenen' van het Rijksmuseum van Oudheden. Die bestaat uit zo’n 4100 bewerkte (half)edelstenen, cilinder- en stempelzegels en zegelafdrukken. Het is de grootste verzameling van Nederland op dit gebied. Sommige stenen zijn duizenden jaren oud, terwijl andere pas in de zeventiende eeuw zijn gemaakt. Na sluiting van het GeldMuseum in 2013 werden zo'n 3800 stuks door het ministerie van OCW aan het Rijksmuseum van Oudheden overgedragen. Het andere deel van de collectie heeft het museum sinds de oprichting in 1818 zelf bijeen gebracht.