Gesneden stenen

16 januari 2014 t/m 10 mei 2015

De triomf van keizer ConstantijnDe triomf van keizer Constantijn
De 'Livia camee'De 'Livia camee'

Door de sluiting in 2013 van het GeldMuseum in Utrecht moest een nieuwe bestemming gezocht worden voor de collectie munten, penningen en gesneden stenen. Het Ministerie van OCW besloot de gesneden stenen uit de oudheid over te dragen aan het Rijksmuseum van Oudheden. Hiermee is het museum in het bezit gekomen van een verzameling bewerkte (half-) edelstenen van internationaal belang.

Drie mooiste exemplaren tentoongesteld
De drie mooiste exemplaren zijn te zien in de vaste opstelling van het Rijksmuseum van Oudheden. U vindt ze in drie vitrines tegenover de Romeinse keizerbeelden op de eerste verdieping. Het vierde topstuk uit de collectie, een terrine van geëmailleerd goud die bezet is met talrijke gesneden stenen, is tijdelijk uitgeleend aan het Haags Historisch Museum.

Edelstenen snijden en graveren vanaf 3000 v.Chr.

Het snijden, graveren en polijsten van (half-) edelstenen is een eeuwenoude techniek. Al rond 3000 v.Chr. kwam die in het oostelijke Middellandse Zeegebied tot ontwikkeling. Kunstenaars in het oude Nabije Oosten en Egypte konden door technische vooruitgang steeds mooiere en hardere steensoorten bewerken.

Door het wegsnijden van omringende steenlagen ontstaat een voorstelling in reliëf. Deze techniek werd in de vierde eeuw v.Chr. ontwikkeld. Dergelijke sierstenen worden cameeën genoemd. Wanneer de voorstelling ín de steen is gegraveerd, spreken we met een Italiaanse term over een intaglio, maar vaak wordt eenvoudigweg gesproken van een gem.

« Bekijk de afbeelding schermvullend
Klik op de afbeelding om te vergroten. Daarna voor een schermvullende afbeelding: klik op het icoontje met de 4 pijltjes (dubbelklik of scroll voor inzoomen)

De drie mooiste gesneden stenen

Keizer ConstantijnKeizer viert de overwinning op zijn rivaal Maxentius
Livia cameeDe derde echtgenote van keizer Augustus
De vrolijke satyrDrinkende volgeling van de wijngod Bacchus