Sakkara (Egypte)

Conservator Maarten Raven in Sakkara, 2017Conservator Maarten Raven in Sakkara, 2017
Conservator Lara Weiss in Sakkara, 2017Conservator Lara Weiss in Sakkara, 2017
Een grafkapel wordt blootgelegdEen grafkapel wordt blootgelegd
Egyptische medewerkers verslepen een opgegraven stèleEgyptische medewerkers verslepen een opgegraven stèle

Medio maart 2017 is er weer een onderzoeksteam naar Egypte afgereisd, voor de jaarlijkse opgravingscampagne bij het dorp Sakkara. Al sinds 1975 voert het Rijksmuseum van Oudheden daar een project uit, waarbij elk jaar een aantal weken wordt gegraven en onderzoek gedaan. In 2014 en 2016 kon het team vanwege de moeilijke politieke omstandigheden niet gaan. In 2015 kon er wél een team van het museum aan de slag. Samen met de nieuwe partner Museo Egizio uit Turijn zijn toen o.a. de ondergrondse grafkamers die eerder waren ontdekt, verder uitgegraven en onderzocht.

Friends of SaqqaraGedetailleerde informatie over de vorderingen van het werk in Sakkara vindt u op de speciale (Engelstalige) website van de opgraving van de Stichting Friends of Saqqara. U kunt het project steunen door ook vriend te worden!

Deelnemers onderzoeksproject

Het archeologisch onderzoeksproject in Sakkara is begonnen in 1975. Tot en met 1998 werkte het museum samen met de Egypt Exploration Society uit Londen. Ook de Universiteit Leiden (sinds 1999) en het Museo Archeologico uit Bologna (sinds 2011) zijn bij de opgraving betrokken. In 2015 voegde het Museo Egizio uit Turijn zich als officiële partner bij het project. De leiding van het onderzoek is momenteel in handen van dr. Maarten Raven en dr. Lara Weiss, conservatoren van de Egyptische collectie van het museum, samen met dr. Christian Greco, directeur van het Turijnse museum.

Resultaten

Doel van het project is meer te weten te komen over de achtergrond en geschiedenis van de museumcollectie. Dit gebeurt door te graven in de directe omgeving van locaties waar museumobjecten zijn gevonden in de negentiende eeuw. Veel van die voorwerpen, zoals reliëfs en stèles, zijn in de loop der tijd verspreid geraakt over musea in de hele wereld, waaronder het Rijksmuseum van Oudheden. Door de opgravingen komen wetenschappers meer te weten over de graven waarin deze voorwerpen lang geleden zijn gevonden. Het onderzoek in Sakkara heeft bijvoorbeeld hun kennis over de plaats en functie van objecten in de grafmonumenten vergroot. Ook zijn verloren gewaande graven teruggevonden. Nieuwe vondsten blijven in Egypte. Het in 2001 opgegraven dubbelbeeld van de hogepriester Meryneith en zijn vrouw Anoey, bijvoorbeeld, staat nu in het Egyptisch museum in Caïro.

Sakkara

Sakkara ligt zo'n dertig kilometer ten zuiden van Caïro. Aan de horizon ligt de bekende trappiramide van farao Djoser (ca. 2650 v.Chr.). De woestijn bij het dorp werd duizenden jaren lang gebruikt als begraafplaats voor hoge Egyptische ambtenaren, belangrijke personen in het oude Egypte. Het museum heeft toestemming van het Ministry of Culture of Egypt om in een deel van het grafveld onderzoek te doen. Het stamt uit de periode van de farao's Achnaton, Toetanchamon, Ay, Horemheb en Ramses I en II (1334-1212 v.Chr.). Het terrein is ook gebruikt voor begravingen in latere periodes van de Egyptische geschiedenis.

Het team

De onderzoekers gaan elk jaar aan de slag, de laatste jaren meestal in de maanden maart en/of april. Het internationale team bestaat uit wetenschappelijke experts en medewerkers van de beide musea. Zeker zo belangrijk is de groep Egyptenaren die helpt met het zware graafwerk. Het team registreert ter plekke de vondsten, sporen en andere onderzoeksresultaten. Daarna worden ze uitgebreid bestudeerd en geanalyseerd en uiteindelijk in wetenschappelijke publicaties beschreven.

Grafkamers

De gevonden graven in Sakkara bestaan veelal uit een tempeltje, met daaronder een in de rotsen uitgehouwen grafkelder of een complex van verschillende grafkamers. De wanden van de tempeltjes zijn gedecoreerd met reliëfplaten en kleurrijke muurschilderingen. Via diepe schachten komt men in de eronder gelegen grafkamers.

Het onderzoeksproject in Sakkara wordt gefinancierd door het Rijksmuseum van Oudheden, het Museo Egizio, Labrys Reizen, de Stichting Friends of Saqqara, het Cultuurfonds van de Nederlandse Ambassade in Caïro en enkele particulieren. 
De Stichting Friends of Saqqara voorziet de opgravingen van financiële steun. Donateurs van de stichting hebben vrij entree op de jaarlijkse Saqqara-dag (in juni) en ontvangen ieder jaar de gedrukte Saqqara Newsletter (in het najaar).