Ruiterhelm

Ruiterhelm, gevonden door een turfsteker in de Brabantse PeelRuiterhelm, gevonden door een turfsteker in de Brabantse Peel

Honderd jaar geleden deed turfsteker Gebbel Smolenaars een spectaculaire vondst in het moeras van de Brabantse Peel. Op 15 juni 1910 haalde hij geen turf uit de grond, maar een vergulde zilveren ruiterhelm uit de Romeinse tijd. En hij vond nog meer: een mantelspeld, een ruiterspoor, belletjes van een paardentuig en Romeinse munten. De gouden helm werd schoongepoetst en tentoongesteld in het huisje van Smolenaars. Voor tien cent kon men de schat komen bewonderen. Later werd de helm door het Rijksmuseum van Oudheden gekocht en gerestaureerd door een goudsmid.  

Een helm in het moeras

Hoe deze helm in het moeras terechtkwam is onduidelijk. Het kan zijn dat de ruiter en zijn paard in het moeras verdronken. Maar ondanks uitgebreide zoektochten is geen botje aangetroffen, dus er zou ook sprake kunnen zijn van een offer. Het moet in ieder geval zijn gebeurd in het jaar 319 of kort daarna, gezien de datering van samen met de helm gevonden munten. De helm bestond oorspronkelijk uit een met leer gevoerde ijzeren kap. Hierop zijn dunne platen verguld zilverblik vastgezet met behulp van nieten, riempjes en gespen. Op de helm zijn twee inscripties ingekrast. De ene luidt: M. TITVS LVNAMIS LIBRI I-L. Dit is de naam van de maker (Marcus Titus Lunamis) en het gewicht aan gebruikt zilver (een pond + anderhalf ons). De andere inscriptie geeft het legeronderdeel van de ruiter aan: STABLESIA VI, de zesde Stablesiaanse Garde. Dit was een mobiel elitecorps dat de keizer begeleidde op zijn reizen door het rijk.

< Klik op de  afbeelding voor een vergroting. Daarna voor een schermvullende afbeelding: klik op het icoontje met de 4 pijltjes (dubbelklik of scroll voor inzoomen)

  • materiaal: metaal en verguld zilver
  • hoogte: 28,5 centimeter
  • datering: 319-323 na Chr.
  • afkomstig uit: Helenaveen (Noord Brabant)
  • Bekijk vele andere topstukken uit de collectie in detail in de Topstukkengalerij

Film 'De Gouden Peelhelm' 

Bekijk een filmpje over de Peelhelm.
Dit is de trailer van een film van ca. 35 minuten over de Peelhelm. Kijk voor meer info op de Peelhelm-website van Mosasaurusfilm.