Bijzondere Romeinse schaal voor het eerst te zien

4 september 2018

Romeinse schaal uit Rijnsburg (foto © Provincie Zuid-Holland)Romeinse schaal uit Rijnsburg (foto © Provincie Zuid-Holland)
Detail van de Romeinse schaal uit Rijnsburg (foto © Provincie Zuid-Holland)Detail van de Romeinse schaal uit Rijnsburg (foto © Provincie Zuid-Holland)

Vanaf vandaag is een bijzonder nieuw voorwerp te zien in de vernieuwde zalen Nederland in de Romeinse tijd: een zeldzame Romeinse schaal die in 2016 in Rijnsburg (Zuid-Holland) werd gevonden. De schaal is maandag 3 september 2018 onthuld in het museum, een symbolische handeling waarmee de Provincie Zuid-Holland het object in permanent bruikleen heeft overgedragen aan het Rijksmuseum van Oudheden.

Schaal met roofvogelkop

De grote, fraai versierde en kostbare bronzen schaal komt uit de derde eeuw na Chr. en is vermoedelijk rond het jaar 330 begraven. In de Romeinse tijd werden dit soort schalen met water gevuld en gebruikt om tijdens de maaltijd vingers en handen in schoon te maken. Aan een zijde is een roofvogelkop vormgegeven. Het is voor het eerst dat een schaal van dit type in Nederland is aangetroffen.

In tientallen stukken

De 'vogelkopschaal' werd teruggevonden tijdens werkzaamheden ten behoeve van de herontwikkeling van een glastuinbouwgebied in de gemeente Rijnsburg. Archeologen van het onderzoeksbureau Archol vonden het object terug in een crematiegraf uit de laat-Romeinse tijd. Het was gebroken in tientallen fragmenten en lag samen in het graf met verbrande menselijke resten en bijgaven. De schaal is dus een eeuw later als een soort urn gebruikt. De schaal is in opdracht van Greenport Ontwikkelingsmaatschappij gerestaureerd door restauratieatelier Restaura.

Bewijs voor blijvende bewoning

De vondst is van nationaal én internationaal belang. Dat deze schaal in het gebied van de Romeinse rijksgrens (de limes) werd aangetroffen, is eens te meer een bewijs dat na het wegtrekken van de Romeinse troepen de kuststrook vanaf 300 na Chr. niet ontvolkt raakte, maar gewoon bewoond is gebleven.


Permanent te zien | De vogelkopschaal kunt u zien in de vernieuwde vaste tentoonstelling Nederland in de Romeinse tijd, die op 4 september 2018 is geopend. Deze expositie heeft geen einddatum en is permanent te bezoeken.

Samenwerking | De ontdekking, restauratie, conservatie en presentatie van deze unieke schaal is te danken aan: Gemeente Katwijk (Rijnsburg), Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM), Archeologisch onderzoek Leiden (Archol), restaurateur Restaura, provincie Zuid-Holland, de Nederlandse Limes Samenwerking en het Rijksmuseum van Oudheden.