Livius e-nieuwsbrief november 2009: nieuws over de antieke wereld

1 november 2009

Romeins ruitermasker (bruikleen Provincie Zuid-Holland)Romeins ruitermasker (bruikleen Provincie Zuid-Holland)

Livius e-mailnieuwsbrief 48, november 2009

Onderstaande berichten zijn afkomstig uit de e-mailnieuwsbrief van Livius Onderwijs, een maandelijkse gratis nieuwsbrief voor mensen met belangstelling voor de antieke wereld. De verantwoordelijkheid voor de inhoud van de berichten berust bij de redactie van de Livius Nieuwsbrief. Als u de nieuwsbrief elke maand zelf als e-mail wilt ontvangen, stuur dan een e-mail met dit verzoek aan Livius.

Egypte

Dat is nou eens aardig: opgravingen in Tanis, een plaats in de Delta die bloeide in de meestal wat stiefmoederlijk bedeelde Late Tijd.

Er zijn aanwijzingen dat Alexandrië inderdaad is gebouwd over een oudere nederzettingen. Maar dat wist u al, want hetzelfde nieuws werd twee jaar geleden naar buiten gebracht. Wat u nog niet wist, is dat bij de Shalalattuinen, waar de muur staat die ooit de omheining was van het graf van Alexander, het standbeeld is gevonden van -precies- Alexander.

Soms houd je aan het nieuws een nare bijsmaak over. De Egyptische minister van cultuur, Farouk Hosny, werd kort geleden, na een interventie door een Franse diplomaat, gepasseerd voor een hoge functie bij UNESCO, en Egypte maakt ruzie met het Louvre. De onvermijdelijke doctor Zahi Hawass spreekt elk verband tegen, de commentator van de New York Times zegt er enkele heel verstandige dingen over, en wordt op zijn wenken bediend nu ook het Metropolitan Museum ingaat op Egyptische eisen.

Het maandelijkse gesleep met mummies: een, twee, drie (het laatste zowaar interessant). Plus een gerelateerd onderwerp dat nog interessanter is.

En verder: een bedreigde sfinx en bedreigde tombes in de Vallei der Koningen, alsmede een fascinerend stuk over de ontdekking van de Nag Hammadi-codex, die anders lijkt te zijn verlopen dan u altijd dacht.

Mesopotamië

Enkele erfgoedorganisatie hebben een databank geopend voor archeologische publicaties over Irak: Archive of Mesopotamian Archaeological Site Reports. Een vergelijkbaar project om het erfgoed beter bekend te maken is deze landkaart van het Amerikaanse leger.

En verder: grafrituelen in Ur.

Iran en Centraal-Azië

Er zijn momenten dat je het nieuws liever overslaat omdat het zo verschrikkelijk voorspelbaar is. Het British Museum heeft toegezegd de Cyruscilinder uit te lenen aan het archeologisch museum van Teheran, maar aarzelt (meer) - na de gebeurtenissen van deze zomer niet geheel onbegrijpelijk. Iraanse autoriteiten boos, museumdirecteur spreekt sussende woorden, aanhangers van de sjah zien kans modder te gooien (Shapour Suren-Pahlav is een beruchte activist die het voor elkaar heeft weten te spelen een IP-ban te krijgen van de toch niet om haar kritische selectie van medewerkers bekendstaande Wikipedia). Totale nieuwswaarde: ruwweg nul.

Meer moddergooien: het ontslag van de directeur van de opgravingen in Susa door de nieuwe directeur van de erfgoedorganisatie. Het is moeilijk te achterhalen wie er gelijk heeft, maar één ding is zeker: er stond, toen uw redacteur tien dagen geleden door Susa wandelde, géén hotel op 30 meter afstand van de Apadana.

Enkele gestolen Afghaanse voorwerpen zijn teruggegeven.

Zo'n zeventig jaar nadat ze zijn opgegraven, is er eindelijk zicht op een uitgave van de Persepolis Fortification Tablets. En over de laatste stand van zaken bij de opgravingen in Persepolis leest u hier en hier.

En verder: de ontdekking van een Parthische stad; de opgravingen in Nisa; Sassanidisch paleis te Behistun.

Griekenland en omgeving

Zowaar een artikel over Macedonië dat het woord "Alexander" weet te vermijden! Het gaat over bedreigd archeologisch erfgoed. Minstens zo verbluffend: een Turkse journalist krijgt het woord "Grieks" uit zijn pen als hij meldt dat in Izmir van Nemesis is gevonden.

En verder: Gortyn; Pavlopetri; het gouden beslag van een strijdwagen; de synagoge van Myra.

Rome en zijn rijk

In de stad Rome is een auditorium gevonden. Het wordt geïdentificeerd met een uit geschreven bronnen bekend gebouw uit de tijd van keizer Hadrianus.

En verder: een tempel in de Maremmen; een mooie vaas op een veiling; Krk; graffiti in Pompeii (hier had meer in gezeten); Bosra, Horta, Lattakia en Palmyra; reconstructie van een christelijke hymne (heel mooi).

En het maandelijkse rijtje nieuws uit Groot-Brittannië: Fishbourne; Hadrian's Wall (geweldige kop); Low Ham; Ribchester; Sidmouth; York.

Romeinen in de lage landen

Het voordeel van de aanleg van spoorlijnen is dat je kilometerslange archeologische sleuven hebt. Een overzicht uit Duitsland.

De Romanisering van de Bataven; Uden; een villa bij Dilbeek; Hiddenhausen; een Romeinse weg bij Tongeren; Hilversum; Romeinse vondsten bij Antwerpen; Tungelroyse Beek; Techum.

Overig

Geweldig nieuws uit Berlijn, waar alle musea van het Museumeiland nu weer open zijn.

In Spanje zijn bij Malaga de resten gevonden van de Fenicische stad.

Al eerder berichtten we over die Thor Heyerdahl-achtige expeditie om met een nagebouwd Fenicisch schip om Afrika heen te zeilen. Het avontuur lijkt nu dan toch eindelijk begonnen (hier).

En dit artikel had ook in de volgende categorie gekund, maar vooruit: berichten over stormvloeden kunnen de Atlantismythe hebben geïnspireerd. Misschien geen dwaasheid. Wel een open deur.

Dwaasheid

Mike Heiser maakt korte metten met de YHWH-inscriptie uit de Jebel al-Lawz.

De Elgin soap

Korte inhoud van het voorafgaande:
http://en.wikipedia.org/wiki/Elgin_Marbles

Journalistiek is diplomatie met andere middelen. Een artikel over het nieuwe Akropolismuseum is in zoverre nuttig dat de journalist in de allerlaatste zin een aap uit de mouw laat komen. Waarom bieden ze uw redacteur nou nooit "travel and accomodations" aan in ruil voor een overbodig online stukje?

Internet

Het gaat maar door met het online beschikbaar komen van wetenschappelijke tijdschriften: Abstracta Iranica, American Journal of Archaeology (betaalsite), Biblica, British Museum Studies in Ancient Egypt and Sudan, Culture without Context (een tijdschrift gewijd aan het onderzoek van illegale oudheden), Internet-Beiträge zur Ägyptologie und Sudanarchäologie, Jahresberichte des Deutschen Archäologischen Instituts, Journal of Hebrew Studies en Revue d' Etudes Augustiniennes et Patristiques. En u maakte zich al zorgen om de Studia Orontica, maar ook de Syrische uitgever helpt bij het verspreiden van wetenschappelijke informatie.

Verschillende geleerden stellen hun artikelen ter beschikking, kijk maar hier. Of, bij wijze van voorbeeld, deze Nederlandse geleerde.

Is het bovenstaande allemaal goed nieuws, het online plaatsen van digitaal materiaal blijft natuurlijk een juridisch mijnenveld, want er zijn soms copyrighthouders die bezwaar maakten. Zo werd een overzicht van het Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum (zie Nieuwsbrief van september) offline gehaald. Wie daarvan schade ondervindt, kan echter hier terecht.

Een numismatische databank bevat enkele tientallen, merendeels wat oudere, boeken; vergelijk de online collectie van de American Numismatic Society; of kijk eens naar de illustraties uit de Vergilius Vaticanus (onderdeel van de Bibliotheca Augustana, waar je makkelijk een uur blijft surfen).

En tot slot

De Nobelprijs van de Vrede voor president Obama mag dan wat omstreden zijn, het is nog niets vergeleken met het gedoe rond de Nobelprijs voor de Letteren.