Nieuw boek over scholen in de late Middeleeuwen

19 juni 2008

Nieuw boekNieuw boek
Nieuw boek 2Nieuw boek 2

Back to the Schoolyard gaat over het onderwijs in Nederland in de late Middeleeuwen, vanuit een archeologische en (kunst-)historische benadering. Vanaf ongeveer 1300 kwamen de meeste scholen in de Nederlanden in de handen van stadsbesturen. Die maakten er goede en breed toegankelijke scholen van, zodat de 14de, 15de en 16de eeuw een bloeitijd voor het onderwijs werden.

Verbazing 

Het resultaat was dat meer dan de helft van alle kinderen minstens de basis leerde en dat analfabetisme relatief ver daalde. Een Italiaanse toerist uit die tijd noteerde met verbazing dat ‘in de Lage Landen iedereen kan lezen en schrijven, zelfs de boeren’. In de 16de eeuw veranderde het curriculum onder invloed van de Reformatie en de beschikbaarheid van gedrukte teksten. In dit boek wordt de gunstige situatie in de Nederlanden vergeleken met die in de rest van West-Europa.

Bijzonder kijkje in laatmiddeleeuws leslokaal 

Naar het onderwijs in de Middeleeuwen en de Renaissance is al veel onderzoek gedaan, maar nooit eerder vanuit het perspectief van hen die het dagelijks meemaakten. Bij recente opgravingen in laatmiddeleeuwse scholen en kosthuizen voor scholieren zijn de voorwerpen teruggevonden die leerlingen en leraren gebruikten bij lezen, schrijven, rekenen en het schoolleven in het algemeen. Door die vondsten te combineren met honderden afbeeldingen van schoolscènes in manuscripten, fresco’s, beeldhouwwerk, glas-in-lood en vroege prenten kon de praktijk van het onderwijs worden gereconstrueerd. Het boek geeft een gedetailleerd overzicht van de materiële schoolcultuur, die een bijzonder kijkje biedt in een laatmiddeleeuws klaslokaal.

Minipresentatie

Ter gelegenheid van het uitkomen van dit boek is in de zomermaanden in het Rijksmuseum van Oudheden een minipresentatie te zien met middeleeuwse voorwerpen die zijn opgegraven uit de beerput van de Latijnse School in Leiden.   

Back to the Schoolyard, The Daily Practice of Medieval and Renaissance Education door dr. Annemarieke Willemsen; 324 bladzijden; 265 afbeeldingen; geheel in kleur; deel 15 in de serie ‘Studies on European Urban History’, Uitgeverij Brepols Turnhout; ISBN 978-2-503-52599-0; winkelprijs € 68, te koop in de Museumshop van het Rijksmuseum van Oudheden.