Klik nogmaals op de knop om de filters te resetten Sluiten

Herstel van Romeinse grafkist

Bezoekers kunnen de restauratie van de Romeinse sarcofaag van Simpelveld live in het museum volgen. Ze kunnen van een afstandje meekijken en ook vragen stellen aan de restaurator. Het grootscheepse onderzoek en herstel van de stenen grafkist vindt plaats in een van de museumzalen van de vaste tentoonstelling Nederland in de Romeinse tijd. De live-restauratie van de bijna 2,5 meter lange kist duurt naar verwachting tot medio januari 2021.

Dagen en tijden

  • Dinsdag t/m donderdag, 14.00-17.00 uur

Wanneer de restaurator even met pauze is, geeft ze dat ter plekke op zaal aan.

Wat houdt de live-restauratie precies in?

De sarcofaag was in stukken gebroken toen hij in 1930 in het Limburgse dorp Simpelveld werd opgegraven. Het object is vervolgens vele malen gerestaureerd. De vulmaterialen, lijmresten en restauraties zijn inmiddels nodig aan vervanging toe. Daarom wordt de kist helemaal uit elkaar gehaald en opnieuw in elkaar gezet. Daarnaast wordt gekeken of er wellicht nog verf- en pigmentresten te vinden zijn. Met röntgenonderzoek hopen de restauratoren te achterhalen of het klontje ijzer op de bodem van de kist inderdaad een verroest mesje is, zoals altijd werd aangenomen.

Sarcofaag met uniek beeldhouwwerk

De sarcofaag werd negentig jaar geleden in het Limburgse dorp Simpelveld gevonden. Het beeldhouwwerk aan de binnenkant maakt het tot een uniek overblijfsel uit de Romeinse tijd. Op de wanden is de eigenaresse van het graf afgebeeld, te midden van haar bezittingen in de luxe kamers van haar villa. In de kist zijn crematieresten, sieraden en parfumflesjes gevonden. Waarschijnlijk lagen er nog meer grafgiften in, maar een gat in een van de wanden van de kist doet vermoeden dat grafrovers de kist in het verleden al deels hebben leeggehaald.

Verder onderzoek

Onderzoek naar het botmateriaal in 2016 wees uit dat de dame van Simpelveld tussen 35 en 50 jaar oud was toen ze stierf. Ze leidde een goed leven, zonder zware arbeid. Het kleine Romeinse grafveld waar de kist is opgegraven, lag naast een villacomplex. Tussen 1937 en 1947 heeft het Rijksmuseum van Oudheden daar tijdens verdere opgravingen de restanten van twee gebouwen gevonden. Een van die gebouwen is vermoedelijk de villa waar deze dame heeft gewoond. De restauratie van de sarcofaag is aanleiding om de grafgiften opnieuw te bestuderen en de relatie met de twee nabijgelegen graven nader te onderzoeken.

Vereniging Rembrandt en Turing Foundation

Dit onderzoeksproject voor het oog van de museumbezoekers wordt uitgevoerd met steun van de Vereniging Rembrandt en de Turing Foundation, binnen het initiatief De kracht van onze Nederlandse collecties.

Logo's Vereniging Rembrandt en Turing Foundation

Uit 'De Katholieke Illustratie', 24 december 1930

Restaurator Nikè Haverkamp aan het werk met de sarcofaag van Simpelveld.

Logboek

De restauratoren houden een logboek bij, waarin ze op gezette tijden vertellen over de vorderingen van het restauratieproces, de technieken die ze gebruiken en de manier waarop ze te werk gaan.

Week 5 (21 oktober 2020) – Literatuuronderzoek

De afgelopen twee weken zijn we verder gegaan met het verwijderen van de oude restauraties van de sarcofaag. Met het oog op het demonteren van de kist ligt nu de focus op het blootleggen van de onderrand. Deze maken we vrij door de oude aanvullingen bij de onderrand weg te halen. Als we beginnen met demonteren van de verschillende onderdelen moeten we zeker weten dat de sarcofaag niet meer vast zit aan het onderstel.

Door onderzoek in onze eigen archieven (o.a. jaarverslagen en brievenarchieven), maar ook in boeken, tijdschriften en oude kranten, hopen we meer te weten te komen over het restauratieverleden van de sarcofaag. Zo vonden we krantenartikelen met foto’s waarop de vinder de kist schoonmaakt met een natte spons. In een ander artikel uit januari 1931 omschrijft dat de sarcofaag na aankomst in het museum eerst gedroogd is voor de restauratie. Ongeveer drie maanden later, op 25 maart 1931, was de sarcofaag voor het eerst te bezichtigen in het museum.

We weten dat er in Nederland twee gipsafgietsels van de sarcofaag van Simpelveld te zien zijn: een in het Thermenmuseum in Heerlen en een in het gemeentehuis van Simpelveld. De gipsafgietsels zijn rond 1930 in het Rijksmuseum van Oudheden gemaakt. Met het archiefonderzoek proberen we in kaart te brengen hoeveel gipsafgietsels er in totaal zijn. Een artikel in het Limburgsch Dagblad uit 1942 bericht dat een specifiek gipsafgietsel eigenlijk bedoeld was voor de stad New York. De oorlog maakte het helaas onmogelijk om de sarcofaag naar New York over te vliegen. De stad Heerlen heeft daarom het gipsafgietsel aangekocht. Een ander exemplaar is in 1934 naar Rome gegaan, in ruil voor twee Villanova-urnen (objectnummers K 1934/12.1 t/m .6) met deksels en enkele kleine voorwerpen daarin.

De sarcofaag in oude staat, met de sporen van de voorgaande restauratie.

De sarcofaag in oude staat, met de sporen van de voorgaande restauratie.

Bezoek ons: