Herstel van Romeinse grafkist

De restauratie van de Romeinse sarcofaag van Simpelveld is live in het museum te volgen. U kunt van een afstandje meekijken en ook vragen stellen aan de restauratoren. Het grootscheepse onderzoek en herstel van de stenen grafkist vindt plaats in een van de museumzalen van de vaste tentoonstelling Nederland in de Romeinse tijd. De live-restauratie van de bijna 2,5 meter lange kist duurt naar verwachting tot begin 2022.

Dagen en tijden

  • De werkdagen en tijden van de restauratoren variëren – ze zijn er in elk geval op dinsdag en donderdag, soms ook op woensdag en vrijdag. Wanneer de restauratoren even met pauze zijn, geven ze dat ter plekke op zaal aan.
  • Lees hieronder het logboek van de restauratoren: om de paar weken verschijnt een nieuwe aflevering.

Wat houdt de live-restauratie precies in?

De sarcofaag was in stukken gebroken toen hij in 1930 in het Limburgse dorp Simpelveld werd opgegraven. De negentig jaar oude draagconstructie onder de sarcofaag en de restauraties uit de vorige eeuw zijn inmiddels nodig aan vervanging toe. Daarom wordt de kist nu weer helemaal uit elkaar gehaald, opnieuw in elkaar gezet en voorzien van een modern onderstel. Daarnaast wordt gekeken of er wellicht nog verf- en pigmentresten te vinden zijn. Met röntgenonderzoek hopen de restauratoren te achterhalen of het klontje ijzer op de bodem van de kist inderdaad een verroest mesje is, zoals altijd werd aangenomen.

Sarcofaag met uniek beeldhouwwerk

De sarcofaag werd negentig jaar geleden in het Limburgse dorp Simpelveld gevonden. Het beeldhouwwerk aan de binnenkant maakt het tot een uniek overblijfsel uit de Romeinse tijd. Op de wanden is de eigenaresse van het graf afgebeeld, te midden van haar bezittingen in de luxe kamers van haar villa. In de kist zijn crematieresten, sieraden en parfumflesjes gevonden. Waarschijnlijk lagen er nog meer grafgiften in, maar een gat in een van de wanden van de kist doet vermoeden dat grafrovers de kist in het verleden al deels hebben leeggehaald.

Verder onderzoek

Onderzoek naar het botmateriaal in 2016 wees uit dat de dame van Simpelveld tussen 35 en 50 jaar oud was toen ze stierf. Ze leidde een goed leven, zonder zware arbeid. Het kleine Romeinse grafveld waar de kist is opgegraven, lag naast een villacomplex. Tussen 1937 en 1947 heeft het Rijksmuseum van Oudheden daar tijdens verdere opgravingen de restanten van twee gebouwen gevonden. Een van die gebouwen is vermoedelijk de villa waar deze dame heeft gewoond. De restauratie van de sarcofaag is aanleiding om de grafgiften opnieuw te bestuderen en de relatie met de twee nabijgelegen graven nader te onderzoeken.

Vereniging Rembrandt en Turing Foundation

Dit onderzoeksproject voor het oog van de museumbezoekers wordt uitgevoerd met steun van de Vereniging Rembrandt en de Turing Foundation, binnen het initiatief De kracht van onze Nederlandse collecties.

Logo's Vereniging Rembrandt en Turing Foundation

Restauratie sarcofaag Simpelveld

Restauratie sarcofaag Simpelveld

Logboek

De restauratoren houden een logboek bij, waarin ze u op gezette tijden vertellen over de vorderingen van het restauratieproces, de technieken die ze gebruiken en de manier waarop ze te werk gaan.

Week 69 (30 december 2021) – Vullaag en verrassingen

Een verrassing in de sarcofaag

We zijn dit afgelopen jaar druk bezig geweest met het herstellen van de sarcofaag van Simpelveld. Maar op de valreep van 2021 hebben we ook nog een verrassing toegevoegd. We vonden tijdens deze restauratie een dubbeltje uit 1961 in de sarcofaag terug. Of de vorige restauratoren dit expres hebben achtergelaten of dat het muntje daar per ongeluk terecht is gekomen, weten we niet. Wel hebben wij op onze beurt een glanzend 10 eurocent muntje van de Koninklijke Nederlandse Munt in de sarcofaag geplaatst. Zo laten we ook weer een verrassing achter voor de toekomstige restauratoren.

Bekijk het filmpje hieronder om zelf te zien hoe het ‘geluksdubbeltje’ in de sarcofaag wordt geplaatst.

Toplaag

Verder voorzien we alle breuken en aanvullingen van een laatste vullaag. Met deze laag komen de vullingen even hoog te liggen als de rest van de sarcofaag. We besteden ook veel aandacht aan de kleur en de textuur van deze laag. De kleur van het zandsteen is immers niet overal hetzelfde. Hier passen we de kleur van de vullaag op aan. De vullaag wordt ook gepikkeld met een kwastje om het de ruwe textuur van zandsteen te geven. 

Cementgat

Ten slotte zijn we de laatste tijd bezig geweest met het afdekken van het ‘cementgat’. Dit is een groot gat aan de zijkant van de sarcofaag dat we zo noemen omdat het door de vorige restauratoren was opgevuld met cement. We hebben dit cement inmiddels verwijderd. Met behulp van een mal hebben we een sluitstuk uit gips gemaakt, precies in de vorm van het cementgat. Dit stuk kan met behulp van wiggen worden vastgezet waarmee het als dekseltje dient voor het gat.

Reportage over de restauratie van de sarcofaag van Simpelveld in 2021