Klik nogmaals op de knop om de filters te resetten Sluiten

Herstel van Romeinse grafkist

De restauratie van de Romeinse sarcofaag van Simpelveld is live in het museum te volgen. U kunt van een afstandje meekijken en ook vragen stellen aan de restauratoren. Het grootscheepse onderzoek en herstel van de stenen grafkist vindt plaats in een van de museumzalen van de vaste tentoonstelling Nederland in de Romeinse tijd. De live-restauratie van de bijna 2,5 meter lange kist duurt naar verwachting tot in het najaar van 2021.

Dagen en tijden

  • De werkdagen en tijden van de restauratoren variëren – ze zijn er in elk geval op dinsdag en donderdag, soms ook op woensdag en vrijdag. Wanneer de restauratoren even met pauze zijn, geven ze dat ter plekke op zaal aan.
  • Lees hieronder het logboek van de restauratoren: om de paar weken verschijnt een nieuwe aflevering.

Wat houdt de live-restauratie precies in?

De sarcofaag was in stukken gebroken toen hij in 1930 in het Limburgse dorp Simpelveld werd opgegraven. De negentig jaar oude draagconstructie onder de sarcofaag en de restauraties uit de vorige eeuw zijn inmiddels nodig aan vervanging toe. Daarom wordt de kist nu weer helemaal uit elkaar gehaald, opnieuw in elkaar gezet en voorzien van een modern onderstel. Daarnaast wordt gekeken of er wellicht nog verf- en pigmentresten te vinden zijn. Met röntgenonderzoek hopen de restauratoren te achterhalen of het klontje ijzer op de bodem van de kist inderdaad een verroest mesje is, zoals altijd werd aangenomen.

Sarcofaag met uniek beeldhouwwerk

De sarcofaag werd negentig jaar geleden in het Limburgse dorp Simpelveld gevonden. Het beeldhouwwerk aan de binnenkant maakt het tot een uniek overblijfsel uit de Romeinse tijd. Op de wanden is de eigenaresse van het graf afgebeeld, te midden van haar bezittingen in de luxe kamers van haar villa. In de kist zijn crematieresten, sieraden en parfumflesjes gevonden. Waarschijnlijk lagen er nog meer grafgiften in, maar een gat in een van de wanden van de kist doet vermoeden dat grafrovers de kist in het verleden al deels hebben leeggehaald.

Verder onderzoek

Onderzoek naar het botmateriaal in 2016 wees uit dat de dame van Simpelveld tussen 35 en 50 jaar oud was toen ze stierf. Ze leidde een goed leven, zonder zware arbeid. Het kleine Romeinse grafveld waar de kist is opgegraven, lag naast een villacomplex. Tussen 1937 en 1947 heeft het Rijksmuseum van Oudheden daar tijdens verdere opgravingen de restanten van twee gebouwen gevonden. Een van die gebouwen is vermoedelijk de villa waar deze dame heeft gewoond. De restauratie van de sarcofaag is aanleiding om de grafgiften opnieuw te bestuderen en de relatie met de twee nabijgelegen graven nader te onderzoeken.

Vereniging Rembrandt en Turing Foundation

Dit onderzoeksproject voor het oog van de museumbezoekers wordt uitgevoerd met steun van de Vereniging Rembrandt en de Turing Foundation, binnen het initiatief De kracht van onze Nederlandse collecties.

Logo's Vereniging Rembrandt en Turing Foundation

Zorgvuldig worden alle fragmenten van de sarcofaag weer op hun plaats teruggezet.

Restauratoren Renske Dooijes en Nikè Haverkamp bij de sarcofaag op het nieuwe onderstel.

Logboek

De restauratoren houden een logboek bij, waarin ze u op gezette tijden vertellen over de vorderingen van het restauratieproces, de technieken die ze gebruiken en de manier waarop ze te werk gaan.

Week 54 (21 september 2021) – Ontbrekende delen opvullen met gips

Gips
Nu we de sarcofaag weer in elkaar zetten, worden ontbrekende delen en breuken opgevuld. We hoefden niet ver te zoeken voor het juiste materiaal: we kozen voor gips, het materiaal dat al een keer eerder werd gebruikt tijdens de restauratie in de jaren 1930. Gips leent zich beter voor dit doeleinde dan het cement dat we eerder aantroffen in de sarcofaag. Het is zachter en daardoor vergelijkbaarder met het zandsteen waarvan de sarcofaag is gemaakt.

Lossende stukken
Het duurt alleen wel even. De grote aanvullingen van gips moeten immers een tijd drogen om al het vocht kwijt te raken. Gelukkig hebben we daar een droogoventje voor. Pas als het gips volledig droog is, kunnen we de aanvullingen toevoegen aan de sarcofaag. We kunnen zo werken doordat de aanvullingen zo veel mogelijk ‘lossend’ zijn uitgevoerd. Tijdens het aanbrengen van het gips brengen we een tijdelijke tussenlaag van aluminiumfolie aan op de breukvlakken. Het is namelijk belangrijk dat er geen direct contact is tussen het gips en het zandsteen; het vocht uit het gips kan immers voor schade en vlekken zorgen. Na drogen en bijwerken, lijmen we de aanvullingen in de lacunes terug, zodanig dat ze ooit, als dat nodig is, ook weer te verwijderen zijn.

Bovenlaag
Wanneer alle stukken gips aan de sarcofaag zijn toegevoegd is het tijd voor een mooie bovenlaag. De witte kleur van gips steekt immers te veel af tegen het bruine zandsteen. We denken nu al na over wat deze bovenlaag gaat worden. Wellicht kiezen we het een mengsel van lijm, glassbubbels, pigmenten en beetje zand. Dit geeft een mooie bruine achtergrondkleur die niet te veel opvalt. Enkele grote lacunes zullen we iets verdiept aanbrengen, zodat ze ook na het op kleur brengen nog enigszins zichtbaar zijn. Zo is later ook nog duidelijk wat aanvullingen zijn, en wat origineel is.

Timelapse van de ontmanteling van de sarcofaag

Bezoek ons:

Logo Facebook Logo Twitter Logo Instagram Logo Pinterest