Klik nogmaals op de knop om de filters te resetten Sluiten

Kleine tentoonstelling

te zien t/m 22 augustus 2021

Archeologie en ProRail

Vooraf uw bezoek per tijdslot reserveren is verplicht

Retourtje verleden neemt u mee op een reis die dwars door de geschiedenis van Nederland voert. De expositie toont hoe archeologie en spoorwegen al ruim 180 jaar met elkaar verbonden zijn: van het opgraven van prehistorische objecten langs de Betuweroute tot de vondst van middeleeuwse topstukken in de stadsgrachten van Delft. U ziet bijzondere objecten, zoals een Karolingisch zwaard uit ca. 800, een middeleeuwse ridderhandschoen en de oudste telescoop van Nederland.

  • U vindt Retourtje verleden in de expositieruimte naast de vaste tentoonstelling Archeologie van Nederland, op de tweede verdieping van het museum.

Bodemvondsten langs spoorwegen

Al 25 jaar is archeologisch onderzoek een standaard onderdeel van bouwactiviteiten voor en langs het spoor. Dit jubileum is de aanleiding om de resultaten daarvan aan een breed publiek te tonen. Tijdens grote en kleine projecten zijn vele archeologische objecten, restanten en sporen tevoorschijn gekomen. In deze tentoonstelling is niet alleen plaats voor een selectie vondsten uit deze recente periode, maar ook voor voorwerpen die al veel eerder bij spoorwegwerkzaamheden in de negentiende en twintigste eeuw zijn gevonden.

Voorwerpen uit de prehistorie, Romeinse tijd en middeleeuwen

Bij werkzaamheden en opgravingen langs het spoor is een bonte verzameling van bijzondere voorwerpen gevonden. In Retourtje verleden ziet u een aantal mooie voorbeelden, zoals een bronzen kan uit een Romeins graf bij Nijmegen, een versierde prehistorische bijl die van hertengewei is gemaakt, een groot ijzeren zwaard uit de Karolingische tijd, een telescoop uit de vroege zeventiende eeuw die ouder is dan de eerste van Christiaan Huygens, en een ridderhandschoen van leer en ijzer uit de veertiende eeuw.

Spoorwegen en archeologie

Halverwege de negentiende eeuw werden tijdens spoorwerkzaamheden al incidenteel archeologische vondsten gedaan. In de eerste helft van de twintigste eeuw nam de archeologie als wetenschap een sprong. De eerste systematische opgravingen bij spoorwegprojecten werden verricht, eind vorige eeuw uitmondend in officiële richtlijnen voor archeologisch onderzoek. Hierdoor heeft ProRail veel van het Nederlands erfgoed beschermd en de archeologie als wetenschap aangespoord. De voorwerpen zijn in de collecties van verschillende regionale depots en musea terecht gekomen, waaronder het Rijksmuseum van Oudheden.

ProRail

Retourtje verleden is tot stand gekomen in samenwerking met ProRail, het bedrijf dat al ruim 25 jaar het spoorwegnetwerk in Nederland beheert. ProRail is verantwoordelijk voor het verdelen van de ruimte op het spoor, het regelen van het treinverkeer, het beheer van de stations en aanleg en onderhoud van het spoor.

Boek

Over spoorwegen en archeologie maakte ProRail het boek Sporen in de archeologie. 25 jaar onderzoek onder de rails (Uniepers Uitgevers, € 14,90). Het boek is te koop in de museumwinkel en boekhandels.

ProRail_logo

Retourtje verleden ridderhandschoen

Ridderhandschoen uit de veertiende eeuw, waarschijnlijk verloren door een ridder tijdens het beleg van Delft.

Retourtje verleden Karolingisch zwaard

IJzeren zwaard uit de periode 750-850, gevonden bij Nijmegen.

Bezoek ons: