Klik nogmaals op de knop om de filters te resetten Sluiten

Een kleine tentoonstelling met bijzondere invalshoek

(uitsluitend online te zien)

door:

Daniel Soliman, conservator collectie Egypte

De Oudegyptische taal

De taal die in Egypte werd gesproken, is verwant aan moderne Afrikaanse talen (bijv. Berbertalen en Afaan Oromo) en Semitische talen (bijv. Arabisch en Hebreeuws). Bijzonder aan het Egyptisch is dat het meer dan vierduizend jaar actief werd geschreven. Dat is langer dan elke andere taal ter wereld. Vandaag is Egyptisch een dode taal die alleen door Egyptisch-orthodoxe christenen gebruikt wordt in gezangen van de Koptische kerk. Toch kom je nog meer Egyptisch tegen dan je misschien zou verwachten.

Krokodillen en halloumi

In het Arabisch dat hedendaagse Egyptenaren spreken, zitten nog woorden uit het Oudegyptisch. Het woord voor mevrouw is sitt, dat sinds de tijd van de grote piramiden niet veranderd is. Er leefden destijds veel krokodillen in Egypte. In het Arabisch (en Turks en Farsi) zegt men voor krokodil timsaḥ, afgeleid van het Egyptische emsaḥ. De harder, een vissoort die in Egypte veel wordt gegeten, wordt vandaag aangeduid als boeri. In hiëroglifische teksten komt dezelfde vis voor als bore. En halloumi, een kaas uit het Midden-Oosten, heet in het Arabisch ḥaloem. Het woord stamt af van het Egyptische woord ḥaloom, dat kaas betekent.

Plaatsnamen en eigennamen in Egypte

Veel moderne Egyptische plaatsnamen verwijzen nog naar het verre verleden. Bekende voorbeelden zijn Fajoem (pa-joem, ‘het meer’) en Aswan (swenet, ‘markt’). De plaats Sakkara verwijst mogelijk naar de Egyptische god Sokar, en het eerste element in de naam van het nabijgelegen Mit Rahina komt van het Egyptische moyt, dat (processie)weg betekent. Het Egyptisch is ook te herkennen in hedendaagse eigennamen. De veelvoorkomende mannennaam Mina (‘De-standvastige’) werd al in het oude Egypte gebruikt, net als Bamoen (‘Hij-van-Amon’) en Baḥoer (‘Hij-van-Horus’).

Oudegyptisch in het Nederlands

Het Nederlands kent ook woorden die van oorsprong Egyptisch zijn. Ze werden vaak opgenomen in het Bijbelse Hebreeuws en het Grieks van klassieke geschiedschrijvers. Net als veel andere leenwoorden hebben ze te maken met buitenlandse dieren, goederen en plaatsen. We weten bij benadering hoe de Egyptische woorden klonken. In deze teksten duidt het teken een h-klank aan die diep uit de keel komt. Het teken ‘ staat voor een medeklinker die gemaakt wordt door de slokdarm aan te spannen.

Oudegyptische woorden in de Nederlandse taal

Tik of klik op de voorwerpen voor meer informatie.

Alle getoonde objecten komen uit de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden, tenzij anders aangegeven.
Bekijk nog meer online pop-up tentoonstellingen

Bezoek ons: