Klik nogmaals op de knop om de filters te resetten Sluiten

Wijnkannetjes voor kinderen

Tijdens de Anthesteria, een feest ter ere van de wijngod Dionysos, werden de kruiken met nieuwe wijn geopend. Ook kinderen namen deel aan dit feest. Peuters vanaf drie jaar kregen een eigen wijnkannetje, waarop vaak scènes uit het kinderleven te zien waren.

In het vroege voorjaar vierden de Atheners jaarlijks de Anthesteria, het ‘Bloemenfeest’, ter ere van de wijngod Dionysos. Dit feest vond plaats in de Griekse maand Anthesterion (februari-maart). De Atheners vierden dan de terugkeer van de lente. De eerste dag van het feest heette Pithoigia, wat ‘het openen van het wijnvat’ betekent. Dan werden de vaten met de wijn van vorige zomer geopend, er werden wijnoffers aan Dionysos gebracht en gebeden uitgesproken.

De tweede dag droeg de naam Choes (‘wijnkruikendag’). Het hoogtepunt was de triomftocht van (een verklede) Dionysos, die op een kar in de vorm van een schip in processie de stad binnenreed. Om zijn verbondenheid met de stad te symboliseren sloot de god een ‘heilig huwelijk’ met de echtgenote van de regerende archon basileus (bestuurder voor religieuze zaken). Daarna volgde een drinkwedstrijd: elke Atheense burger kreeg een volle kan wijn voor zich (chous) en probeerde die zo snel mogelijk leeg te drinken. Na de wedstrijd ging het feest nog tot diep in de nacht door. Op deze dag kregen de kinderen van drie jaar oud hun eerste slokje wijn te drinken uit kleine kannetjes. Daarmee waren ze officieel in de samenleving opgenomen. Ze kregen ook cadeautjes. Op de wijnkannetjes, die vooral zijn teruggevonden in kindergraven, zijn vaak scènes uit het leven van de Griekse kinderen afgebeeld.

De Anthesteria was echter niet alleen een vrolijk feest van nieuw leven, maar ook een herdenking van de doden. Op de tweede dag van het feest kwamen de geesten van de overledenen de stad binnen en het kon dan ook flink spoken. Op de derde dag, Chytroi (‘dag van de potten’), ging het er dan ook om om de geesten gunstig te stemmen. In aardewerken potten zetten de Atheners maaltijden klaar voor de doden. Ook brachten ze offers aan een belangrijke god van de onderwereld: Hermes Chthonios, de begeleider van de doden naar de onderwereld. Aan het einde van het feest werden de geesten weer van de aarde verjaagd, terug naar het schimmenrijk.

De afbeelding op dit wijnkannetje laat een scène zien in of bij een heiligdom van Hermes. Voor het altaar staat een jongen met zijn hondje. Het beeld van de god Hermes heeft de vorm van een herme, een vierkante pijler met gaten voor de armen, een geslachtsdeel in opgewonden staat en een hoofd met een baard en lang haar. Boven het altaar hangt een boukranion, de schedel van een geofferd rund, dat tegen de muur is gespijkerd.

Op het andere kannetje is een jongetje afgebeeld tijdens de Anthesteria. Op twee tafeltjes aan weerszijden van hem staan wijnkruiken met kransen eromheen. Er liggen ook ronde koeken. Het jongetje is naakt en draagt alleen een enkelband en om zijn schouder een draagband met amuletten eraan. In zijn rechterhand houdt hij een stuk speelgoed, een stokpaardje: een wiel aan een stok. In zijn andere hand heeft hij een cake in de vorm van een tulband.

Grieken | Relevante voorwerpen

Bezoek ons: