Klik nogmaals op de knop om de filters te resetten Sluiten

Goudbandglas

Goudbandglas stamt af van het Hellenistische mozaïekglas. Eerst werden hiervan alleen langwerpige flesjes gemaakt (alabastra). Later ontstonden ook doosjes met deksel (pyxides), peervormige of ronde parfumflesjes en imitatie-edelstenen. Het glas is genoemd naar de decoratie met slingerende bandjes van gekleurd glas en doorzichtig glas met goud. Waarschijnlijk werd goudbandglas geproduceerd in Egypte en Italië, rond het begin van de jaartelling. De twee alabastra hebben een verschillende grondkleur: de een is kobaltblauw, de ander heldergroen. De spiralende banden bij het rechter exemplaar zijn bijzonder; het zig-zag patroon van de linker is algemener. Het randstuk van het grotere exemplaar is nog intact. Het is apart gemaakt en er los ingezet, zodat het parfumflesje makkelijk bijgevuld kon worden. De ovale imitatie-edelsteen heeft waarschijnlijk in een ring gezeten. De ene zijde is plat, de andere bol.

Goudbandglas staat in de traditie van het Hellenistische mozaïekglas. Het vormt ook in de Oudheid een relatief kleine groep glaswerk. Het repertoire omvat in de 1ste eeuw v.Chr. uitsluitend nog alabastra (langwerpige parfum- of olieflesjes). Later komen ook pyxides (doosjes met een deksel) voor en parfumflesjes met een hoekig peervormig of rond model. Imitatie-edelstenen, uitgevoerd in dezelfde techniek als het vaatwerk, staan op zichzelf. Een gemeenschappelijk kenmerk is telkens het gebruik van slingerende bandjes van verschillend gekleurd glas met daartussen bandjes doorzichtig glas waarin een reepje goud is ingesloten, vandaar ook de naam goudbandglas. Bij de alabastra zijn meestal de kleuren kobalt-blauw, heldergroen, wit en goud gebruikt.

Technisch gezien is het goudbandglas moeilijk te plaatsen. Het wordt soms nog tot het zandkernglas gerekend, soms tot het vormgeperste glas. Hoewel voorwerpen van goudbandglas teruggevonden zijn op plaatsen uiteenlopend van de Zwarte Zee tot in Keulen, gaat men ervan uit dat de productie van de alabastra ergens in Egypte en van het overige vaatwerk in Italië gezocht moet worden. Het goudbandglas wordt in het algemeen gedateerd rond het begin van de jaartelling.

In het geval van deze twee alabastra lijkt het om vrijgeblazen glas te gaan. Het ene exemplaar heeft een kobalt-blauwe grondkleur, het andere een helder groene. Op de grondlaag zijn de anders gekleurde banden in vloeibare toestand aangebracht en in het oppervlak gerold, zoals duidelijk te zien is bij het blauwe stuk. Het grotere alabastron is in 1881 aangekocht te Smyrna. Het zou zijn gevonden in een graf in de buurt van deze stad. Van het kleinere exemplaar is slechts bekend dat het uit het Middellandse Zee-gebied stamt. Over het algemeen lopen de gekleurde banden in een zig-zag patroon. Alleen in zeldzame gevallen, zoals bij het ene hier afgebeelde exemplaar, lopen de banden spiraalsgewijs over het oppervlak.

Het grotere exemplaar is nog voorzien van het originele randstuk, dat bij het andere, zoals bij de meeste teruggevonden exemplaren, ontbreekt. Het donkerblauwe randstuk lijkt een stop, maar is hol van boven tot beneden, zodat men de parfum druppelsgewijs tevoorschijn kon laten komen. Het randstuk is apart gemaakt, waarschijnlijk vrij geblazen, en los ingezet in de hals van het alabastron. Hierdoor was het gemakkelijk te verwijderen om het flesje bij te vullen.

De ovale imitatie-edelsteen bestaat uit een helder groene kern, waarschijnlijk in een vorm geperst, met ingesmolten banden van kobaltblauw, wit en doorzichtig glas waarin een reepje goud is ingesloten. De ene zijde is plat, de andere bol. Het stuk diende waarschijnlijk als ringinzet. Het is afkomstig uit de verzameling Gildemeester. De plaats van herkomst is onbekend. Het meest vergelijkbaar met dit exemplaar zijn kralen van goudbandglas. Deze worden gedateerd in de tweede helft van de 1ste eeuw v.Chr.

Grieken | Relevante voorwerpen

Bezoek ons: