Scannen voor Syrië

7 juni t/m 28 oktober 2018

Prof. Peter Akkermans, opgravingsleider van Tell Sabi Abyad bestudeert twee kleitabletten © Universiteit LeidenProf. Peter Akkermans, opgravingsleider van Tell Sabi Abyad bestudeert twee kleitabletten © Universiteit Leiden
3D-reconstructies van de kleitabletten3D-reconstructies van de kleitabletten
De twee kunststof mallen die gebruikt zijn voor de 3D-reconstructie van kleitablet nr. T98-34 © Scanning for Syria De twee kunststof mallen die gebruikt zijn voor de 3D-reconstructie van kleitablet nr. T98-34 © Scanning for Syria

Op de vaste tentoonstelling oude Nabije Oosten is ook de kleine tentoonstelling Scannen voor Syrië te zien. Het Syrische erfgoed heeft de laatste jaren sterk geleden onder de burgeroorlog. Vindplaatsen zijn zwaar beschadigd en archeologische objecten van de aardbodem verdwenen. De tentoonstelling presenteert onder meer reconstructies van vondsten uit Tell Sabi Abyad, een Syrische vindplaats waar Leidse archeologen tot 2010 opgroeven. Veel van de originele vondsten zijn recentelijk verdwenen.

U vindt Scannen voor Syrië in twee vitrines in de zaal van de vaste tentoonstelling oude Nabije Oosten, op de eerste verdieping van het museum.

Tell Sabi Abyad

Tussen 1986 en 2010 hebben Nederlandse archeologen, onder andere van het Rijksmuseum van Oudheden, onderzoek gedaan op Tell Sabi Abyad, een belangrijke vindplaats in Noord Syrië. Naast prehistorische resten, ontdekten ze een complex uit de Midden Assyrische periode, tussen 1300 en 1100 v.Chr. Zeer waardevol waren de honderden kleitabletten die veel informatie bevatten over het dagelijks leven. Tell Sabi Abyad blijkt in deze tijd een belangrijke handelspost te zijn geweest.

Niet het eeuwige leven

De honderden kleitabletten zijn tijdens de opgraving gefotografeerd en vaak ook vertaald. Van een aantal zijn er plastic mallen gemaakt en juist die blijken intussen goud waard. Tijdens de recente burgeroorlog is namelijk de opslag van de opgraving in de Syrische stad Raqqa geplunderd en zijn onder andere de tabletten verdwenen. Het enige wat er nu nog rest zijn de plastic mallen, die echter heel fragiel zijn.

Waardevolle bijdrage

Gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), hebben de Technische Universiteit Delft, The Leiden-Delft-Erasmus Centre for Global Heritage and Development, en de Universiteit Leiden gezamenlijk een techniek ontwikkeld om deze mallen te scannen en zo de verdwenen kleitabletten te reconstrueren. Het grootste probleem dat de onderzoekers hadden was dat de meeste scanmethodes uitgaan van een bol voorwerp, terwijl een mal een negatief is – dus hol. De nieuwe methode is niet alleen geschikt om dit soort voorwerpen te scannen, ze kan ook door kleitabletten heen kijken. Dit is met name belangrijk als het tablet nog is omgeven door een envelop van klei. Zonder deze te beschadigen kan het tablet nu gelezen worden.

Deze film van de Universiteit Leiden legt uit hoe de onderzoekers te werk gingen. 

Nieuwe technieken voor oudheden

In de tentoonstelling zal er aandacht worden besteed aan het onderzoek op Tell Sabi Abyad. Er zullen originele voorwerpen uit de opgraving te zien zijn, maar ook mallen, een echte 3D-scanner en prints van de verloren kleitabletten. Scannen voor Syrië laat zien hoe belangrijk nieuwe technieken zijn, om oudheden voor de eeuwigheid te bewaren.

De tentoonstelling en het bijbehorende symposium Archaeology of the future op 7 juni 2018, zijn tot stand gekomen door een samenwerking van TU Delftthe Leiden-Delft-Erasmus Centre for Global Heritage and Developmentde faculteit Archeologie van Universiteit Leiden en het Rijksmuseum van Oudheden. Zij worden hierbij gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) binnen het programma van het Creatieve industrie - KIEM project.

Vertaling T 98-34
De vertaling van het kleitablet met het nummer T 98-34. De tekst op het tablet uit de 12e eeuw v.Chr. gaat over herders die door hun opzichter Tammitte uitgestuurd worden om informatie in te winnen. Als ze daar niet in slagen staat ze 100 stokslagen te wachten.
download bestand