Voortreffelijk en waardig, 400 jaar Arabische studies in Nederland

6 september 2013 t/m 2 maart 2014

Afbeelding van een paard in een Middeleeuws Arabisch handschrift over veterinaire geneeskunde, van Muhammad ibn Ya‘qub al-Khuttuli (ca. 865). Collectie Universitaire Bibliotheken Leiden, legaat Levinus WarnerAfbeelding van een paard in een Middeleeuws Arabisch handschrift over veterinaire geneeskunde, van Muhammad ibn Ya‘qub al-Khuttuli (ca. 865). Collectie Universitaire Bibliotheken Leiden, legaat Levinus Warner
Josephus Justus Scaliger (1540–1609)Josephus Justus Scaliger (1540–1609)

Deze kleine tentoonstelling over 400 jaar Arabische studies in Nederland werd georganiseerd in samenwerking met de Universitaire Bibliotheken Leiden en het Academisch Historisch Museum. De expositie schetste de geschiedenis van deze wetenschappelijke traditie aan de hand van portretten van voornamelijk Leidse hoogleraren Arabisch en hun wetenschappelijke nalatenschap. Bovendien waren er boeken, prenten en handschriften te zien. Samensteller en gastconservator van de tentoonstelling was dr. Arnoud Vrolijk, conservator oosterse handschriften en oude drukken van de Universitaire Bibliotheken Leiden.

Geleerden van wereldfaam

In mei 2013 was het 400 jaar geleden dat in Leiden Thomas Erpenius (1584-1624) als eerste hoogleraar Arabisch in Nederland zijn oratie 'Over de Voortreffelijkheid en Waardigheid van het Arabisch' uitsprak. De arabistiek in Leiden is een diepgewortelde lokale traditie die in de hele wereld bekend is. Geleerden als Scaliger, Erpenius, Golius, De Goeje en Snouck Hurgronje genieten wereldfaam.

De blik op een ander

Achter de Leidse professoren en hun universiteit bevond zich een complete lokale infrastructuur. Die bestond uit oosterse drukkers zoals Elzevier en Brill, boekverkopers en veilingmeesters. De Leidse arabistiek is een treffend symbool van de 'blik op de ander' door de loop van de eeuwen heen. Het getuigt van een kosmopolitische nieuwsgierigheid naar de exotische wereld van de islam, vermengd met een gezonde portie ondernemingszin.

De tentoonstelling stond op de afdeling Nederlanders en het oude Nabije Oosten, op de eerste etage.

Tentoonstellingsboek

Bij de expostie is een boek verschenen van de hand van Arnoud Vrolijk en Richard van Leeuwen. Net als de expositie schetst het boek de geschiedenis van de eeuwenoude wetenschappelijke traditie van de arabistiek in Nederland. Het full colour boek is verkrijgbaar in o.m. de Museumshop en kost €12,95.

Tentoonstelling op televisie

Het programma MO Actueel van de Moslim Omroep had op 25 januari 2014 een item over 400 jaar Arabische studies in Leiden. Hierin komt ook de tentoonstelling Voortreffelijk en waardig uitgebreid in beeld. Het item begint na 12.45 minuten in de uitzending en duurt ca. 12 minuten.

Europees project
De tentoonstelling was onderdeel van het Europese project Cultural Encounters, opgezet door het wetenschappelijke samenwerkingsverband Humanities in the European Research Area (HERA). Financiële steun werd ook ontvangen van Saudi Aramco (Dhahran, Saoedi Arabië). Naast werken uit de collectie van de Universitaire Bibliotheken Leiden, waren bruiklenen te zien uit het Academisch Historisch Museum (Leiden) en Museum Enschedé (Haarlem).

Te zien in de tentoonstelling