De graftombe van koningin Nefertari

Wandschildering in het graf van Nefertari, in het Dal der Koninginnen (Luxor). Wandschildering in het graf van Nefertari, in het Dal der Koninginnen (Luxor).
Voorwerpen die in het graf van Nefertari zijn gevonden (foto & collectie: Museo Egizio)Voorwerpen die in het graf van Nefertari zijn gevonden (foto & collectie: Museo Egizio)

Een uniek onderdeel van de tentoonstelling Koninginnen van de Nijl is de reconstructie van één van de kamers uit de graftombe van koningin Nefertari. Op deze pagina leest u meer over de graftombe van Nefertari en de ontdekking ervan in 1904:

Spectaculair graf

Het graf van Nefertari, de Grote Koningin van Ramses II (ca. 1295-1250 v.Chr.), is ronduit spectaculair. De Italiaanse egyptoloog Ernesto Schiaparelli kon zijn ogen bijna niet geloven toen hij in 1904 voor het eerst binnen stond. "Het zijn de afmetingen van de figuren, de helderheid van de kleuren en de grootsheid en puurheid van de stijl die dit graf tot een van de meest opmerkelijke monumenten maken."

Hoogtepunt Egyptische kunst

Het graf van Nefertari is uitgehouwen in de rots aan de voet van de Thebaanse bergen en bevindt zich in het Dal der Koninginnen. Samen met het graf van haar schoonvader Seti I wordt het gezien als een van de hoogtepunten van de beeldende kunst uit het oude Egypte. Het eerste wetenschappelijke onderzoek is begin twintigste eeuw uitgevoerd door Ernesto Schiaparelli, destijds directeur van het Museo Egizio in Turijn en hoofd van de Italiaanse archeologische missie. Aan hem was een concessie verleend om tussen 1903 en 1905 opgravingen te doen in het Dal der Koninginnen.

Graf geplunderd in de oudheid 

Uit de voorwerpen die Schiaparelli in het graf ontdekte, bleek duidelijk dat het om een koninklijk rotsgraf ging dat in de oudheid was geplunderd en waarschijnlijk later is hergebruikt. Toch bevatte het graf nog steeds enkele belangrijke objecten van wat ooit een schitterende schat moet zijn geweest. De sarcofaag van de koningin was verwoest. Er lagen alleen nog brokstukken van het roodgranieten deksel op de vloer van de grafkamer, samen met delen van een vergulde houten lijkkist. 

De inhoud van het graf

Van alle grafgoederen van Nefertari waren vierendertig houten sjabti’s (dienarenbeeldjes) overgebleven. Ze zijn zwart geschilderd en dragen de naam van de koningin. Er zijn ook onderdelen van meubels gevonden, zoals twee deksels van houten kistjes en een faience handvat dat is beschreven met de naam van koning Eje, die mogelijk een van Nefertari’s voorouders was. Een paar sandalen van geweven palmbladeren is misschien wel echt gedragen door de koningin.

Amulet in verborgen nis

De meest indrukwekkende vondst is een amulet van verguld hout en blauwe faience in de vorm van een 'djed-zuil', het symbool van stabiliteit en eeuwig leven voor de overledene. De naam van Nefertari staat op de achterkant. Het was verborgen in een nis in de muur en is mogelijk een van de vier amuletten die deel uitmaken van de 'magische stenen'. Die werden tijdens een ritueel in de vier hoeken van de kamer neergezet om de overledene te beschermen. Ook zijn er potten, touw, een deel van een beeldje van een ibis en enkele andere eenvoudige voorwerpen gevonden.

(tekst uit: 'Koninginnen van de Nijl', publicatie bij de tentoonstelling, Sidestone Press Leiden 2016)