Graven naar het Bijbelse Sichem

20 april t/m 18 september 2013

Tell Balata, het begin van de opgraving, 1926. Foto: Franz Böhl. Tell Balata, het begin van de opgraving, 1926. Foto: Franz Böhl.
Tell Balata, zomer 1927. Foto: Franz Böhl.Tell Balata, zomer 1927. Foto: Franz Böhl.
Aan het werk op de opgraving, Tell Balata 1927. Foto: Franz Böhl.Aan het werk op de opgraving, Tell Balata 1927. Foto: Franz Böhl.

Graven naar het Bijbelse Sichem was een kleine fototentoonstelling over een archeologisch project uit het begin van de twintigste eeuw. Te zien waren unieke foto’s, waarvan de negatieven onlangs per toeval in de archieven van het museum zijn gevonden.

< Klik op de foto's voor een vergroting. Klik op de pijltjes voor de volgende of vorige foto.

Op zoek naar Sichem

In de jaren twintig van de vorige eeuw deed de Duitse Bijbelwetenschapper Ernst Sellin opgravingen op de heuvel Tell Balata in Palestina. Hij was op zoek naar Sichem. Volgens de Bijbel was dit de eerste plaats waar Abraham verbleef, nadat hij Kanaän (het Heilige Land) was binnengetrokken. Op de heuvel richtte hij een altaar op. Over de opgraving is heel weinig bekend; Sellin publiceerde er maar mondjesmaat over. Bovendien verwoestte een bombardement in de Tweede Wereldoorlog alle opgravingsverslagen, tekeningen, inventarislijsten en foto’s. Jarenlang was men in de veronderstelling dat er nauwelijks meer iets over was, totdat in 2012 in een kartonnen doos in de archieven van het Rijksmuseum van Oudheden tientallen zwart-witnegatieven werden gevonden. Het bleek te gaan om foto’s die waren gemaakt door Franz Böhl, een Leidse hoogleraar die enkele jaren op de opgraving werkte.

Franz Böhl

Franz Böhl (1882-1976) was hoogleraar Hebreeuws en Israëlitische oudheden in Groningen. Vanaf 1927 was hij verbonden aan de Universiteit Leiden als hoogleraar Babylonisch-Assyrische taal- en letterkunde. Van 1926 tot 1928 nam hij deel aan de opgraving van Sellin in Tell Balata. Hij werkte als epigraaf, lezer van inscripties. Hij verzorgde de uitgave van twee kleitabletten die in de campagne van 1926 werden gevonden. Dankzij zijn steun kwam een gedeelte van de in Tell Balata gevonden voorwerpen terecht in de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden.

Collectiestukken

Die objecten bevinden zich nog steeds in de collectie van het museum: kralen van edelsteen, glazen flesjes, stenen en benen spinklosjes, aardewerken kruiken, metalen munten en nog veel meer. Een selectie hiervan was te zien in de tentoonstelling.

De tentoonstelling kwam tot stand met dank aan dr. Gerrit van der Kooij (Universiteit Leiden), Tell Balata Archaeological Park Project en het Nederlands Instituut voor het Nabije Oosten (NINO).