Het gezicht van Sensaos

DRIEDIMENSIONAAL

Bij Philips Medical Systems werd de mummie van Sensaos gescand en digitaal gereconstrueerd zoals het er onder de windsels uitziet. TNO Industrie speelde vervolgens een belangrijke rol in het totale reconstructieproces. De gegevens van de CT-scan zijn verwerkt tot een driedimensionaal model van de schedel. De schedel is opgebouwd uit wasachtig materiaal met behulp van Multi Jet Modelling. Het apparaat, eigenlijk een door een computer gestuurde printer, bouwt de schedel laag voor laag op. Het procédé nam in totaal 36 uur in beslag. Ter ondersteuning zijn de holle ruimtes van de schedel opgevuld met 'steunen' van hetzelfde materiaal. Deze ondersteuning werd na afloop eenvoudig verwijderd. Deze manier van construeren wordt ook rapid prototyping genoemd.

SENSAOS KOMT TOT LEVEN

De schedel die door TNO werd geproduceerd, was te kwetsbaar om daarop het gezicht van Sensaos te construeren. Daarom werd er een wassen model van gemaakt, waarop Richard Neave, verbonden aan de Unit of Art in Medicine van de universiteit van Manchester, het gezicht van Sensaos vervolgens boetseerde. In de gereconstrueerde schedel boorde Neave 24 gaatjes. Hierin plaatste hij kleine stokjes, die de dikte van spieren en huid aangeven. Door vele metingen is ongeveer bekend hoe deze verhoudingen bij mensen uit het Oude Egypte was. Voor de ogen, oren en neus maakte hij markeringspunten, zodat deze terug te vinden zijn wanneer de schedel bedekt is met 'spieren' en 'huid'. De plaats van de oren werd bepaald door het gaatje in de schedel waardoor de oorzenuw de hersenen ingaat.

Vervolgens werd de schedel bedekt met eerst de grote en daarna de kleine spiergroepen van klei. Neave maakte hierbij gebruik van de aanhechtingspunten van de spieren die op de schedel te zien zijn. Spiergroepen die niet aan de schedel gehecht zijn, zoals die van de mond, zijn niet te herleiden en werden door Neave geschat. Omdat bekend is dat Sensaos deels Nubisch was, kreeg ze een volle mond. Vervolgens legde Neave de toplaag, de 'huid', in strippen klei van verschillende diktes over de spieren aan. Het 'basisgezicht' kreeg een nek van klei, in overeenstemming met de anatomische proporties van de schedel.

Het 'basisgezicht' heeft dan nog geen identiteit: het had nog geen gelaatskleur en haar. Het kon echter niet geschminkt worden omdat de klei kon scheuren of barsten. Daarom werd het basisgezicht in een model in was gegoten. Tracy O'Brien, specialiste op het gebied van historische make-up, voorzag het gezicht van schmink, wenkbrauwen en wimpers. Het uiterlijk werd bepaald door de leeftijd, de welstand en de gezondheid van Sensaos. Zij kreeg een lichtbruine gelaatskleur en bruine ogen, zoals de huidige Egyptenaren, en wenkbrauwen en wimpers van zwart mensenhaar. De make-up en het haar werden gebaseerd op portretten uit de Romeins-Egyptische periode. Het haar, verzorgd door The London Wig Company, is opgestoken in een dracht die in de mode was tijdens de regeringsperiode van de Romeinse keizer Trajanus. De pruik is gemaakt van zwart, echt mensenhaar en is opgestoken in een hoge knot, het voorhoofd omgeven door krullen. Het eindresultaat is er: na 2000 jaar staan we weer oog in oog met Sensaos.

Terug naar de titelpagina

©1998 Rijksmuseum van Oudheden, Leiden