Opgraving Sakkara 2018

23 maart 2018

Sakkara, het Nieuwe RijkSakkara, het Nieuwe Rijk
Meting van het opgravingsveld in SakkaraMeting van het opgravingsveld in Sakkara
Afgraven van het heuveltje ten noorden van de twee Ramessidische kapellenAfgraven van het heuveltje ten noorden van de twee Ramessidische kapellen
Het opgraven van de bepleisterde installaties en murenHet opgraven van de bepleisterde installaties en muren
Plattegrond van de tombe van MayaPlattegrond van de tombe van Maya
Het zeven van de vondstenHet zeven van de vondsten
Botmateriaal gesorteerd in houten krattenBotmateriaal gesorteerd in houten kratten

Medio maart 2018 is er weer een onderzoeksteam naar Egypte afgereisd, voor de jaarlijkse opgravingscampagne bij het dorp Sakkara. Het team bestaat uit diverse wetenschappers en staat onder leiding van dr. Lara Weiss, conservator van de Egyptische collectie van het Rijksmuseum van Oudheden en dr. Christian Greco, directeur van het Museo Egizio,Turijn. Het project wordt medegefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

Lara Weiss en haar team schrijven elke week een 'digging diary':

Week 6 (26 april 2018)

Dit was de laatste week: een week van afronden en afscheid nemen. Lara Weiss en Christian Greco blikken terug op de nu vijfjarige samenwerking van het Rijksmuseum van Oudheden en het Museo Egizio in Sakkara, en dit eerste opgravingsseizoen onder hun gezamenlijke leiding.
(Meer lezen? Lees de gehele (Engelstalige) digging diary)

Week 5 (20 april 2018)

Slechts drie werkdagen in het veld zijn volgende week nog over van ons opgravingsseizoen in Sakkara dit jaar. Zoals gewoonlijk komen de meest opwindende vondsten aan het einde ter voorschijn, nu in feite precies op tijd om onze voormalige opgravingsleider (en RMO-conservator), Maarten Raven te plezieren, die ons deze week heeft bezocht. We hebben nu de bodem van de Ramessidische laag bereikt en vonden daar o.a. een paar versierde reliëf blokken van de noordmuur van de grotere van de twee Ramessidische kapellen uit 2017, maar wederom is er helaas geen naam bewaard. Ook de derde, nieuwe kapel werd bevrijd van het zand en toont nu bijvoorbeeld een prachtige grafstoet met veel levendige kleuren die nog bewaard zijn gebleven. Ook hier blijft de kapelbezitter vooralsnog anoniem. Misschien gaan we volgend jaar een naam vinden als we de bijhorende grafschacht opgraven. Ten slotte zijn we nu met de hulp van onze Egyptische collega's begonnen met het restaureren van de reliëfs en architectuurelementen.
(Meer lezen? Lees de gehele (Engelstalige) digging diary)

Week 4 (13 april 2018)

Lara Weiss: "Dit was een spannende week! Ali heeft o.a. een skeletje van een kindje opgegraven dat onder de Koptische vloer begraven lag. Paolo en de 3D Survey Group zijn begonnen de grafschacht van de kleinere van de twee in 2017 gevonden Ramessidische kapellen op te graven en in te scannen. De daaronder liggende drie kamers horen bij de kleine kapel.

Een roversgang leidt vanuit de westelijke kamer naar de grafkamers van een derde, nieuwe Ramessidische kapel, die deels nog onder de Koptische vloer begraven ligt en straks verder onderzocht moet worden. Nico ging o.a. door met zijn onderzoek van de embalmers’ caches. Tenslotte werden onze nieuwe opslagruimtes opgeleverd, zodat nu een deel van het materiaal dat in eerdere seizoenen is gevonden, beter toegankelijk is voor toekomstig onderzoek."
(Meer lezen? Lees de gehele (Engelstalige) digging diary)

In deze video vertelt aardewerkspecialist Valentina Gasparini over het gevonden aardewerk.

Week 3 (6 april 2018)

Paolo del Vesco: "De tweede week van de opgraving is voltooid. We hebben nog drie weken werk voor ons maar er werden al interessante resultaten bereikt. We hebben het opgravingsgebied van ongeveer 100 vierkante meter verder uitgebreid naar het westen van de twee kleine Ramessidische kapellen die vorig jaar zijn gevonden. Door de uitbreiding van het gebied konden we ook nog een deel van de oude stenen muur verwijderen, die in de late jaren 80 werd gebouwd, om te voorkomen dat het zand terugvloeide na de opgraving van het graf van Maya. Dit onthulde meer van de dikke kleisteenmuur die vorig jaar direct ten noorden van Maya's buitenmuur werd gevonden en hoogstwaarschijnlijk hoort bij een ander Nieuwerijks graf. We moeten ook het zorgvuldige stratigrafische onderzoek vermelden van de interessante Laatantieke bewoningslagen. Miriam Müller van de Universiteit Leiden ging verder met het documenteren en opgraven van de bepleisterde installaties en muren en Nico Staring met nieuwe embalmerscaches (begravingsputten met mummificatiematerialen).

Alle archeologische documentatie van dit jaar profiteert enorm van de deelname aan het Nederlands-Italiaanse archeologische veldwerk van de 3D Survey Group. De groep is een Italiaans interdisciplinair team van ingenieurs, architecten en archeologen die in Milaan werken en onderzoek verrichten naar cultureel erfgoed. In het bijzonder is het team gespecialiseerd in 3D-onderzoekstechnieken en modellering toegepast op cultureel erfgoed en milieu. Lees meer over hun werk in de digging diary van deze week!"
(Meer lezen? Lees de gehele (Engelstalige) digging diary)

Week 2 (30 maart 2018)

Lara Weiss: ''Het is nu onze derde week in Egypte, en de tweede dat we echt aan het graven zijn. Miriam is bezig voorzichtig het heuveltje ten noorden van onze twee Ramessidische kapelletjes af te graven. Dat is wat we de Koptische 'bewoonde laag' (occupation layer) noemen. Dat is dus niet echt een huis, maar resten van bewoning. Bijzonder interessant was daarbij de vondst van afval uit een werkplaats: o.a. twee vuurstenen mesjes, een slijpsteen en een steen om te polijsten. Onderaan de put kwamen een paar muurtjes tevoorschijn. Ongetwijfeld zijn we al een goed stuk op weg naar de Ramessidentijd.

De Milanese 3D Survey Group heeft inmiddels de scan van het graf van Maya afgerond en gaat nu door met het graf van Tia en Tia. Het resultaat is fantastisch. Lees daarover volgende week meer!''
(Meer lezen? Lees de gehele (Engelstalige) digging diary)

Week 1 (23 maart 2018)

Lara Weiss: "Dit jaar kreeg het opgravingsteam pas op het allerlaatste moment alle benodigde toestemmingen van de Egyptische autoriteiten. Daarom was nog niet het hele team naar Egypte gevlogen. Nu in het veld zijn de deputy field director Paolo Del Vesco uit Turijn, onze nieuwe bottendeskundige van de Universiteit Leiden Sarah Schrader en ik. Het idee is de samenwerking met de Universiteit Leiden in de toekomst weer nieuw leven in te blazen. Dan kunnen er ook weer studenten mee en kan er meer onderzoek worden verricht. Egyptoloog Miriam Müller zal zich om dezelfde reden binnenkort bij het team voegen.

Daarnaast zijn twee nieuwe surveyors van de 3D Survey Group van de Politecnico di Milano sinds afgelopen woensdag bezig de reeds gevonden graven beter in te meten. Bij de opgravingen zullen ze ons ook met daad terzijde staan.

We verwachten een spannend seizoen, waarin we met een nieuw team en nieuwe methodes meer te weten hopen te komen van het gebied ten noorden van het graf van Maya. Een gebied waar de Egyptenaren blijkbaar in de Ramessidentijd verschillende kleine kapellen hebben gebouwd. Ook later vonden hier vele activiteiten plaats, die we nu kunnen herontdekken." 
(Meer lezen? Lees de gehele (Engelstalige) digging diary)