Campagne 2016

Veldwerk op en rond de Epe-Niersen grafheuvelrij (foto's: Amkreutz/RMO; Bourgeois; Leiden University)Veldwerk op en rond de Epe-Niersen grafheuvelrij (foto's: Amkreutz/RMO; Bourgeois; Leiden University)
Het campagneteam van 2016.Het campagneteam van 2016.

De campagne van 2016 vond plaats in mei en juni. Het onderzoek was erop gericht in kaart te brengen wat er nog aan archeologie binnen en buiten het terrein aanwezig was. Het was dus prospectief van aard. Samen met studenten van de Universiteit Leiden werd er booronderzoek verricht op de verschillende heuvels in de rij. Doel daarbij was de mate van verstoring en de aanwezigheid van nog originele delen van de grafheuvel vast te stellen. Ook wilden de onderzoekers wijze waarop in de jaren 80 de restauratie had plaatsgevonden documenteren. 

Dertien heuvels onderzocht

In totaal onderzocht het team dertien heuvels. Verstoringen en restauratiewerkzaamheden bleken in sommige heuvels intensief te zijn geweest. Desalniettemin vonden ze voldoende intacte heuvels of intacte delen van heuvellichamen die potentieel interessant zijn voor vervolgonderzoek. Opmerkelijk was dat de onderzoekers de door Holwerda opgemerkte verstoringen konden terugvinden. Ook troffen ze een deel van wat waarschijnlijk zijn opgravingsputten zijn geweest. Daarnaast konden duidelijk de fasen in de opbouw van de verschillende heuvellichamen gedocumenteerd worden, evenals kleine aanwijzingen in de vorm van houtskool, fragmenten aardewerk, vuursteen en zelfs crematieresten. 

Magnetometrie en de eerste ruwe gegevens

Op basis van de gegevens die dit jaar zijn verzameld, is het te vroeg om uitspraken te doen over de datering van heuvels of hun onderlinge samenhang. Daarvoor was deze verkennende fase ook niet bedoeld. Er is echter wel aangetoond dat er veel meer aan de hand is tussen en rondom deze structuur. Belangrijk verkennend onderzoek werd eind juni en begin juli uitgevoerd in samenwerking met de TU Delft en met prof. Jörg Fassbinder van de Ludwig-Maximilians-Universität München (Duitsland). Door middel van magnetometrie, een methode die variaties in het aardmagnetisch veld meet, kunnen sporen van een veranderde samenstelling ten opzichte van de omgeving worden opgespoord. De eerste ruwe gegevens van dat onderzoek laten een veelvoud van patronen rondom de grafheuvelrij zien, waaronder vrijwel zeker resten van een urnenveld. We kunnen daarom op dit moment al concluderen dat de grafheuvelrij onderdeel uitmaakte van een veel ruimer ritueel landschap in zowel geografisch als chronologisch perspectief. 

Resultaat en toekomst

Het beoogde resultaat van de campagne 2016 is zeker behaald. Middels kleinschalig, non-destructief bodemonderzoek is een grote hoeveelheid onbekende informatie over dit monument verkregen. Voor de komende maanden staat een verdere analyse van de data op het programma en wordt ook een strategie voor de komende jaren verder uitgewerkt.