Kop van Toetanchamon

Relief met Horemheb en ToetanchamonRelief met Horemheb en Toetanchamon
Reliëf met gezicht van ToetanchamonReliëf met gezicht van Toetanchamon

Het gouden dodenmasker van de jong gestorven koning Toetanchamon (1341-1323 v.Chr.) is ongetwijfeld een van de indrukwekkendste afbeeldingen die ooit van een oud-Egyptische vorst zijn gevonden. Het masker, dat wordt bewaard in het Egyptisch Museum in Caïro, behoort tot de vijfduizend voorwerpen die in 1922 door de Brit Howard Carter werden aangetroffen toen hij in de Vallei der Koningen bij Thebe het vrijwel ongeschonden graf van Toetanchamon ontdekte. Aan de hoeveelheid vondsten en de kwaliteit ervan zou Toetanchamon uiteindelijk zijn grootste bekendheid ontlenen. Politiek speelde hij geen rol van betekenis, ook al omdat zijn opvolgers, respectievelijk de legerofficier en latere koning Eje en de regent en generaal Horemheb (opvolger van Eje op de koninklijke troon), feitelijk de macht in handen hadden.

Reliëf uit graf Horemheb

Van Horemheb heeft het Rijksmuseum van Oudheden delen van zijn graf in bezit, dat hij in Sakkara aanlegde toen hij nog generaal was. Op een drie meter reliëf van dat graf (bovenste afbeelding) staat zowel Horemheb als Toetanchamon afgebeeld. Horemheb beschikte ook nog over een koningsgraf.

Koning Achnaton

Koning Achnaton (1353-1335 v. Chr.) was de vader van Toetanchamon. Achnaton zorgde ervoor dat het veelgodendom werd afgeschaft en dat er voortaan nog maar één god werd geëerd, namelijk Aton (de zonneschijf). Hij verhuisde de hoofdstad naar een nieuwe plek (Amarna) en liet de tempels van de andere goden sluiten en hun beelden verwoesten.

Van Aton naar Amon

Toen Achnaton overleed, werd hij opgevolgd door Semenchkare. Die regeerde maar twee jaar, tot Achnatons zoon op negenjarige leeftijd als Toetanchaton ('levend beeld van Aton') de troon besteeg. In diens tweede regeringsjaar werd zijn naam veranderd in Toetanchamon ('levend beeld van Amon'). De oude Amon-cultus in de stad Karnak en de cultus rond de andere oude goden werden daarmee in ere hersteld.

Reliëf met afbeelding Toetanchamon   

Er is nog een ander reliëf dat in het bezit is van het Rijksmuseum van Oudheden waarop Toetanchamon te zien is (onderste afbeelding). De jonge farao is daar afgebeeld met een chepresj-kroon op het hoofd, een soort helm die vooral in de strijd en tijdens de jacht werd gedragen. Aan de voorkant prijkt de uraeus, de beschermende koninklijke cobra. Waarschijnlijk is het reliëf afkomstig uit een tempel in Nubië, zuidelijk Egypte.