De vaste presentaties 'Nederland in de prehistorie' en 'Nederland in de Middeleeuwen' zijn tot 1 november 2010 gesloten. De zalen ondergaan een grootscheepse verbouwing en worden geheel vernieuwd. Tijdens de werkzaamheden blijven de vaste presentaties 'Egyptenaren', 'Romeinen', 'Nederland Romeinen', 'Grieken' en 'Nabije Oosten' en de tijdelijke exposities gewoon toegankelijk voor publiek.
De opvallendste en meest bijzondere voorwerpen uit de collecties prehistorie, Romeinse tijd en Middeleeuwen ziet u in de presentaties 'Nederland in de prehistorie en de Middeleeuwen' en ‘Nederland in de Romeinse tijd'. Als enige ter wereld biedt het museum hiermee een samenhangend overzicht van de vroegste geschiedenis van Nederland.
In elke Nederlandse provincie zijn objecten uit de prehistorie van ons land gevonden. De oudste voorwerpen in de presentatie ‘Nederland in de prehistorie' zijn 250.000 jaar oude werktuigen van vuursteen. Bijlen van steen en brons, een raadselachtig houten mannetje, een visfuik van 6200 jaar oud en prachtige sieraden van barnsteen en goud brengen die tijd tot leven.
Een hoogtepunt in de collectie ‘Nederland prehistorie' zijn de vondsten uit het graf van de vorst van Oss. Zijn kromgebogen zwaard is met goud versierd, een zeldzaamheid. In 1997 kwam bij het Limburgse dorp Sint Odiliënberg nog zo'n bijzonder object uit de grond: een steen met daarop de oudste tekening van Nederland, ongeveer 12.000 jaar oud.
De presentatie ‘Nederland in de Romeinse tijd' vertelt een verhaal over de vroege geschiedenis van eigen land. Rond het begin van de jaartelling kwamen de Romeinen. Opperbevelhebber Caesar neemt u mee naar zijn legers met hun indrukwekkende wapentuig. Een reconstructie van een legerkamp en interactieve computerprogramma's over Romeinse soldaten geven u een indruk van de sfeer in zo'n kamp.
U ziet Romeinse altaren voor de verering van Nehalennia, een godin uit Zeeland die vissers beschermde. De Romeinse en inheemse goden versmolten ook vaak. De ‘dame van Simpelveld' vertelt vanuit haar Romeinse sarcofaag over het leven in en rondom het huis.
De Middeleeuwen zijn vooral bekend vanwege Vikingen en ridders. Maar veel objecten in de collectie ‘Nederland Middeleeuwen' getuigen ook van het dagelijks leven van bewoners in een middeleeuwse stad. Een in Midden-Delfland gevonden kinderschoentje brengt die wereld verrassend dichtbij.
De unieke, met edelstenen versierde broche uit ca. 800 vertelt een heel ander verhaal. Net als die andere blikvangers: de schat van zilver die meer dan duizend jaar geleden door een Viking in de grond is verstopt en versierde zwaarden met inscripties.