Nederland in de Romeinse tijd

Een blik in de tentoonstelling 'Nederland in de Romeinse tijd'Een blik in de tentoonstelling 'Nederland in de Romeinse tijd'
Romeinse 'vogelkopschaal' uit RijnsburgRomeinse 'vogelkopschaal' uit Rijnsburg
Altaar van NehalenniaAltaar van Nehalennia
Romeinse helm uit LeidenRomeinse helm uit Leiden
Een blik in de tentoonstelling 'Nederland in de Romeinse tijd'Een blik in de tentoonstelling 'Nederland in de Romeinse tijd'

In de vaste tentoonstelling Nederland in de Romeinse tijd draait alles om de Lage Landen in de eerste vier eeuwen van onze jaartelling. U ziet ruim 450 voorwerpen die te maken hebben met verhalen over forten, dorpen, handel, strijd, religie en rituelen. Niet alleen Romeinen, maar ook Cananefaten, Bataven en Friezen spelen hierin een belangrijke rol. In de vernieuwde zalen treft u naast de bekende topstukken uit onze collectie ook een aantal nieuwe objecten: een schaal uit Rijnsburg, een helm uit Leiden, een dolkmes uit Alphen aan den Rijn en altaren voor de godin Nehalennia uit Zeeland.


Op 3 september 2018 werd een zeldzame Romeinse 'vogelkopschaal' onthuld in het museum, een symbolische handeling waarmee de Provincie Zuid-Holland het object in permanent bruikleen heeft overgedragen aan het Rijksmuseum van Oudheden. Ook deze schaal is te zien in de vernieuwde zalen.

» lees het nieuwsbericht over de schaal uit Rijnsburg


Deze vaste tentoonstelling heeft geen einddatum en is permanent te bezoeken.

De limes

Een stuk van het huidige Nederland maakte vanaf het begin van onze jaartelling deel uit van het enorme Romeinse Rijk. De noordgrens daarvan (de limes) liep dwars door wat nu Nederland is en volgde het stroomgebied van de Rijn. Het Romeinse leger had de limes ingericht met forten, wachttorens en een grensweg. Een bonte verzameling wapens laat het superieure armamentarium van de Romeinse legioenen en hun hulptroepen zien. Generaal Julius Caesar heet u welkom, in de vorm van een marmeren portretbuste en het 'nieuwe gezicht' dat recentelijk is gemaakt.

Goden en godinnen

De Romeinen introduceerden nieuwe goden in de Lage Landen. De lokale bevolking bleef daarnaast de eigen godinnen en goden vereren, maar sprak en schreef inmiddels het Latijn van de Romeinen. In die taal legden ze voor het eerst de namen van hun goden vast in schrift, onder andere op altaren. Hiervan zijn talrijke voorbeelden te zien, gewijd aan lokale godinnen als Viradecdis, Sandraudiga en Exomna. Extra aandacht is er voor de godin Nehalennia en de altaren die zeevaarders en handelaren aan haar wijdden in tempels langs de Zeeuwse kust.

Munten en handel

Romeinse munten illustreren de invoering van het Romeinse muntstelsel. Samen met de grote wegen, bruggen en kanalen waren dit de drijvende krachten achter de bloeiende handel en transport met andere delen van het immense Romeinse Rijk. Luxe goederen, zoals terra sigillata en bronzen beeldjes, waren nu voor iedereen beschikbaar.

Boven de limes

Vondsten als een Minerva-beeldje in een Friese terp en een helm op Texel laten zien dat er ook boven de limes contacten waren met de Romeinen. Fragmenten van muurschilderingen, waterleidingbuizen, vloerverwarmingstegels (lagen met tegels die werden gescheiden door een ruimte waarin hete lucht uit de oven circuleerde) en vensterglas geven een beeld van de vernieuwingen die de Romeinen introduceerden.

Grafmonumenten

Ook de rituelen rond dood en begraving lieten een mengeling van Romeinse gebruiken en lokale tradities zien. Imposante stenen grafmonumenten en reliëfs waren nieuw in de Lage Landen. De hoofdrol is hier weggelegd voor de sarcofaag die in het Limburgse Simpelveld is gevonden. Aan de binnenkant is de kist op unieke wijze versierd met het interieur van een Romeinse villa.

Steun | De aankoop van het dolkmes is o.a. gefinancierd met een bijdrage van de BankGiro Loterij. Het altaar met de 'drievoudige' Nehalennia werd verworven met financiële steun van de Vereniging Rembrandt (mede dankzij haar Caius Fonds) en het VSB Fonds. De nieuwe inrichting van de museumzalen werd mede gerealiseerd uit de jaarlijkse bijdrage van de BankGiro Loterij en met steun van: Provincie Zuid-Holland, Mondriaan Fonds, Vereniging Rembrandt (mede dankzij haar Caius Fonds) en VSB Fonds.

Reserveer een rondleiding

  • U kunt een rondleiding over de vaste tentoonstelling Nederland in de Romeinse tijd (max. 25 personen) online regelen of bellen met 071 - 5163 163.
  • Met school naar de vaste tentoonstelling Nederland in de Romeinse tijd

Topstukken collectie

De mooiste objectenSarcofaag, Nehalennia-altaren, ruitermasker en -helm