Livius e-nieuwsbrief juni 2010: nieuws over de antieke wereld

21 juni 2010

Livius e-mailnieuwsbrief 57, juni 2010

Onderstaande berichten zijn afkomstig uit de e-mailnieuwsbrief van Livius Onderwijs, een maandelijkse gratis nieuwsbrief voor mensen met belangstelling voor de antieke wereld. De verantwoordelijkheid voor de inhoud van de berichten berust bij de redactie van de Livius Nieuwsbrief. Als u de nieuwsbrief elke maand zelf als e-mail wilt ontvangen, stuur dan een e-mail met dit verzoek aan Livius.   

Egypte

Veel publiciteit voor het graf van Ptahmes in Sakkara, maar er zijn nog meer graven ontdekt, zoals deze zevenenvijftig.

Een leuk artikel over kralen.

Het maandelijkse gesleep met mummies: een, twee, drie.

Het onbegrijpelijke stokpaardje van de onvermijdelijke doctor Zahi Hawass, het zogenaamde graf van Kleopatra, was om onduidelijke redenen ook weer eens in het nieuws.

Iets minder warrig waren de onderzoekingen in de haven van Alexandrië (meer; foto's van duikers zonder meetlinten, jalons of wat dan ook). Quote du jour: "I don't think anyone can seriously argue that Cleopatra was not buried in her tomb." Voor zo'n diep inzicht heb je een egyptologische opleiding nodig.

En verder: rotstekeningen in de woestijn, Luxor, geneuzel over de Nefertiti-buste, Toetanchamon, meer Luxor, een standbeeld uit Alexandrië, en de eerste delen van het nieuwe egyptologische museum worden in gebruik genomen.

Midden-Oosten

In een onhandig geformuleerd artikel wordt pas aan het einde duidelijk waar het om gaat, dat de naam "Filistijnen" in de twaalfde en elfde eeuw ook voor noordelijker gelegen gebieden werd gebruikt dan we al wisten. Dat is interessant, want het zijn migranten waarvan tot nu toe was aangenomen dat ze door Ramses III in Kanaän waren gevestigd. Maar blijkbaar vestigden ze zich dus ook buiten het gebied waarover de farao iets te zeggen had. Het komt niet geheel uit de lucht vallen, maar maakt nieuwsgierig naar meer.

Wie dit persbericht snapt mag het zeggen: bij het Syrische Deir ez-Zor is een "stone crown" gevonden, de eerste in zijn soort. Het lijkt te gaan om een huis-tuin-en-keuken kapiteel.

Een mooie website met reconstructies van het oude Antiochië. Nu nog niet zo groot, maar het zal worden uitgebreid. Plus: een brug in de Antiocheense buitenwijk Dafne en een overzichtsartikel over dezelfde stad.

Jan Pieter van de Giessen werkt onverdroten verder aan zijn oosters herbarium (hyssop, mirte,,,,) en begint nu ook te bloggen over de geografie van de zuidelijke Levant: de Filistijnse stad Asdod, de Nabatese stad Avdat (met enkele aardige inscripties), het Basangebergte, het Arabische Dedan, de oase van Ein Akev en het kasteel Nimrod. En nog meer Avdat.

Verder: het bedreigde erfgoed in Syrië, Tal al-Ashari, Merneptahs Israël-stèle (pdf; interessant), toerisme in Babylon, IJzertijdgraf bij Yasuj, Ras al-Shariq (koppenmaker weet niets beters dan "Lost settlement hides a secret"), een aquaduct in Jeruzalem, politiek gelazer in dezelfde stad, Ashkelon, Romeins graven in Dara en Darkoush (Syrië), plus: een handig overzicht van archeologische sites in Israël.

Griekenland, Bulgarije en Turkije

Au! Het wordt als doorbraak gebracht dat er op Kreta ook minder vreedzame dingen gebeurden. Maar nieuw is dit allerminst, zo herinnert uw redacteur zich zelfs uit het onvolprezen jongensblad Kijk. Dit scoort 3 op de Ktesiasschaal.

Twee schitterende kouroi, opgegraven door boeren van de Peloponnesos, die ze voor $10.000.000 wilden verkopen - maar de politie was ze voor.

Een interessant artikel over enkele graven bij Pydna, die steeds goedkoper werden.

Wrakken zijn moeilijk te beschermen. Dit Griekse wrak is daarom in een soort kluis geplaatst.

En verder: een gevangenis uit de Bronstijd bij Kültepe en het Parthenon eindelijk uit de steigers.

Rome en zijn Rijk

Een interessant artikel over de oriëntatie van Romeinse forten.

Het Colosseum, meer Colosseum en het monumentenbeleid met de Romeinse slag.

Het maandelijkse rijtje nieuws uit Groot-Brittannië: Carlisle, graf van een zwangere vrouw in Monsal Dale, Hull.

En verder: een Etruskisch huis in Grosetto, een sarcofaag bij Protaras (Cyprus), een scheepswrak bij Sardinië en de Villa van de papyri.

Benoorden de Alpen

Het Alamannenmuseum van Ellwangen dreigt te worden gesloten (meer).

Curieus persbericht over de vondst van een Romeinse graftoren bij Hogeloon, gepresenteerd als een nieuwe conclusie. Uw redacteur werkte daar, en zou toch zweren dat deze interpretatie van de vondsten begin jaren negentig al werd overwogen.

En verder: reconstructie van een enorm La Tène-gebouw in Michelstetten, een Gallo-Romeins grafveld in Ruiselede, een kleine muntschat in Bernhoven, Wiesbaden opnieuw, een paard uit Zuidland, een nieuwe Romeinse weg bij Valkenburg en een Friese brug uit Oegstgeest.

Overig

Opgravingen van een Punisch fort op Malta en enkel laat-Iberische graven.

Die Thor Heyerdahl-achtige expeditie om met een nagebouwd Fenicisch schip om Afrika heen te zeilen vaart in een rechte lijn af op de Bermudas. (??)

Om in uw agenda te schrijven: het Nijmeegse Romeinenfestival is dit jaar op 18-20 juni.

Dwaasheid

Iemand is op het onzalige idee gekomen de Bijbelse berg Horeb/Sinai te gaan zoeken, en haalt het Vaticaan er nog maar eens bij, alsof geografische identificaties iets te maken zouden hebben met de heilsleer. Weerlegging -voor wie daaraan behoefte mocht hebben- hier.

Odysseus in Canada & u kunt nog deelnemen aan de opgravingen van de Bosnische piramide. (Uw redacteur verwacht een spoedig persbericht over antieke Bosniërs in Egypte en Midden-Amerika.)

Veel zorgwekkender: een classicus, verbonden aan een universiteit, neuzelt over de slag bij Marathon en herhaalt een theorie die al een eeuw geleden onderuit is gehaald. Af en toe verlang je er zo naar dat sommige geleerden hun doctorsgraad moeten inleveren.

Boeken

Dit is nu werkelijk aardig: het themanummer van het tijdschrift van de Fryske Akademy, It Beaken, is gewijd aan het schrijfplankje van Tolsum, dat onlangs opnieuw werd geïnterpreteerd. Een inleiding en zeven artikelen, waarvan de aardigste is gewijd aan de wijze waarop de oude interpretatie invloedrijk bleef - het gezag van een geleerde die zich heel open-minded opstelt, blijkt enorm. Een voorbeeldige uitgave, hier te bestellen.

Internet

Zoals in deze rubriek wel eerder is gezegd, beginnen de universiteiten en musea langzaam maar zeker hun schatten digitaal ter beschikking te stellen. Kijk eens op deze site, waarop ooit alle Syrische kleitabletten zullen staan -  foto's, transcriptie, vertaling. Voorlopig 1250 stuks, de 13.000 tabletten uit Mari moeten nog komen. Hier is een digitale reconstructie van het Forum Romanum. Een tijdschrift over antieke muziek vind u hier (pdf). En dan zijn er nog de sites van het Heidelbergse Institut für Papyrologie, het Edfu-project en een project om alle Israëlische inscripties online te plaatsen. De vraag is natuurlijk waarom we hier tien jaar op hebben moeten wachten.

Het centrale probleem van het world wide web is dat wel informatie wordt verstrekt, maar dat niet te achterhalen is of die accuraat is. Dat is de grote zwakte van bijvoorbeeld onze eigen Livius-website, waar annotatie vaak ontbreekt. Roger Pearse onderzoekt een interessante misquote (en heeft trouwens ook een opmerkelijke visie op de vernietiging van antieke teksten).

Tot slot: een enquête over de gratis (online) toegankelijkheid van wetenschappelijke tijdschriften. Als u ze wel eens moet raadplegen, ga er dan vijf minuten voor zitten en vul het ding in.

En tot slot

Deze ingezonden brief is de moeite waard.