Livius e-nieuwsbrief mei 2009: nieuws over de antieke wereld

20 mei 2009

Romeins Ruitermasker (bruikleen Provincie Zuid-Holland)Romeins Ruitermasker (bruikleen Provincie Zuid-Holland)

Livius e-mailnieuwsbrief 42, 17 mei 2009

Onderstaande berichten zijn afkomstig uit de e-mailnieuwsbrief van Livius Onderwijs, een maandelijkse gratis nieuwsbrief voor mensen met belangstelling voor de antieke wereld. De verantwoordelijkheid voor de inhoud van de berichten berust bij de redactie van de Livius Nieuwsbrief. Als u de nieuwsbrief elke maand zelf als e-mail wilt ontvangen, stuur dan een e-mail met dit verzoek aan Livius.

Egypte

De canard van de maand: het graf van Cleopatra zou zijn ontdekt (nog eens). Het nieuws, dat al twee keer eerder naar buiten is gebracht, is inmiddels ook alweer drie keer tegengesproken.

Een interessant berichtje over het belang van satellietverkenning bij het opsporen van oudheden. Een voorbeeld uit Libië hebben we hier: linksonder ziet u het Romeinse fort Bu Njem, rechts en rechtsboven loopt een muur die geen archeoloog nog heeft beschreven.

Hadden we vorige maand al wat onprettig nieuws rond doctor Zahi Hawass, die enkele antisemitische uitspraken had gedaan, deze maand kunnen we zijn eigen verklaring lezen: hier. Die is inmiddels ook al weer tegengesproken.

Wat zou deze nieuwsbrief zijn zonder CT-scan voor een mummie?

En verder: zeer oude geneesmiddelen; vishaken; Lahun; de knikpiramide van Dashur; een ongedateerd graf met gouden grafmaskers in de Fayyum - mogelijk hetzelfde als dit mooie filmpje, en deze foto's horen zeker bij een van de voorgenoemde twee berichten; tempels in de Sinaï; Herakleopolis Magna; een hellenistisch standbeeld uit Alexandrië; een catalogus van Koptische manuscripten; geneuzel over bacteriën als verklaring voor de "vloek van de farao".

Mesopotamië

Het museum is open, en dat zullen we weten ook: hier. Er worden ook weer vondsten naartoe gebracht, al is dit artikel buitengewoon vaag. Nieuwe opgravingen zijn aangekondigd, onder andere voor Ur. Ook Babylon gaat weer open, lijkt het. Sommigen vragen zich af of het grote aantal toeristen in Irak niet een nieuw gevaar inhoudt.

Een opmerkelijk berichtje over vondsten in Tikrit lijkt vooral bedoeld om de negatieve reputatie van die stad, de machtsbasis van Sadam Husseyn, een beetje op te pimpen, vooral in de ogen van westerlingen. Dit bericht over Iraakse joden lijkt bij hetzelfde PR-offensief te behoren. Toch leuk.

Vorige keer meldden we dat droogte en lage waterstanden hadden geleid tot de ontdekking van enkele sites - nu lezen we ook over de gevaren: grafrovers.

En verder: de Koerdische Toetanchamon was, zoals verwacht, inderdaad nep.

Iran

Een aardig artikel over de Sivanddamhoax is alweer wat ouder, maar toch de moeite van het lezen waard.

En verder noodopgravingen in Ilam (langs de Iraakse grens).

Griekenland

Een voortgangsrapport over de opgravingen/restauratiewerkzaamheden aan het Macedonische paleis van Aigai.

Athene: een verbod op hoge hakken en kauwgum op de Akropolis en beschermingsmaatregelen voor het Lyceum van Aristoteles.

En verder: Pafos (op Cyprus); geneuzel over het graf van Alexander dat wel/niet zou zijn gevonden bij een wel/niet bestaande grensovergang.

Rome en zijn Rijk

Roemeense archeologen hebben een paleis gevonden dat keizer Trajanus in Dacië heeft gebouwd.

Het artikel dat het Romeinse gebruik van lood de lucht zodanig vervuilde dat het in IJsland te merken viel, en daar nog kan worden gemeten, is oud nieuws: 3 op de Schaal van Ktesias.

En verder: artikel van humor in het oeuvre van Cicero; vandalen brengen een stukje Colosseum terug; een Byzantijns mozaïek in Syrië.

En het maandelijkse rijtje nieuws uit Groot-Brittannië: een Romeinse villa in Nottingham; skelet uit Gloucester; Washington; DNA-onderzoekt bevestigt dat de Schotten afstammen van de Ieren.

Romeinen in de Lage Landen

Het voornaamste nieuws is natuurlijk dat het Gallo-Romaans Museum in Tongeren komende week weer open gaat. Vanaf Hemelvaartsdag zijn alle schatten weer te bewonderen. In de aanloop werd alvast bekend gemaakt dat een mooie loodbaar met de naam van keizer Tiberius is gevonden.

In Leeuwarden werd bekendgemaakt dat het Schrijfplankje van Tolsum anders gelezen moet worden dan we gewend waren.

In Wetzlar is een fragment opgedoken van het ruiterstandbeeld van Augustus dat heeft gestaan in Waldgirmes (tweede berichtje).

Een nieuw tijdschrift: Journal of Archaeology in the Low Countries.

En verder: veroordelingen wegens schatgraverij bij Tongeren (interessante discussie onder het eigenlijke artikel); Romeinse weg bij Venlo; schitterende website over Keulen in de Romeinse tijd;

Overig

Het Allard Piersonmuseum zal het 75-jarig jubileum iets anders hebben voorgesteld: berichtgeving dat het museum doorging met het illegaal aankopen van kunstvoorwerpen na 1970, toen een verdrag in werking trad dat de handel reguleerde.

Leuke site over de toepassing van luchtfoto's.

Al eerder berichtten we over die Thor Heyerdahl-achtige expeditie om met een nagebouwd Fenicisch schip om Afrika heen te zeilen. Men is inmiddels in Aden (hier).

Internet

Nieuwe manuscripten online, en traditioneel zijn dat vooral religieus-getinte teksten, zoals het Evangelie van Petrus, maar de Universiteit van Oxford timmert stevig aan de weg met een enorme databank, er wordt gewerkt aan de Persepolis Fortification Tablets, en hier is een nieuw prosopografieproject - een wie is wie van de Romeinse wereld. Tot slot: een ware schatkamer aan Byzantijnse teksten vindt u hier (het integral Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae).

Zoals u weet mag u belasting betalen om onderzoekers hun werk te laten doen, en mag u nog een tweede keer betalen als u de resultaten wil inzien. Dat leidt tot vreemde kronkels, zoals deze, en het vervolg.

En iets verwant: een artikel over hoe archeologie gepresenteerd moet worden.

En tot slot

Write like an Egyptian.