Livius e-nieuwsbrief juli 2009: nieuws over de antieke wereld

Romeins ruitermasker (bruikleen Provincie Zuid-Holland)Romeins ruitermasker (bruikleen Provincie Zuid-Holland)

Livius e-mailnieuwsbrief 44, 10 juli 2009

Onderstaande berichten zijn afkomstig uit de e-mailnieuwsbrief van Livius Onderwijs, een maandelijkse gratis nieuwsbrief voor mensen met belangstelling voor de antieke wereld. De verantwoordelijkheid voor de inhoud van de berichten berust bij de redactie van de Livius Nieuwsbrief. Als u de nieuwsbrief elke maand zelf als e-mail wilt ontvangen, stuur dan een e-mail met dit verzoek aan Livius.

Egypte

De maandelijkse mummie-CT-scan komt deze keer uit Chicago, en platitudes als "long-dead mummy" blijven vanzelfsprekend niet achterwege. In New York doen ze nog eens elf mummies door de scan, en is de berichtgeving al niet origineler. Plus een gezichtsreconstructie.

Soortgelijk nieuws: een reconstructie van het gezicht van Toetanchamon, aan wie de kunstenaar een melancholieke blik heeft toebedacht. De gemeenplaatsen van dienst zijn dit keer "rare and incredible moment", "treasures" en vanzelfsprekend het "iconic symbol" dat "captured the public imagination around the world". (King Tut zelf is niet blij.)

En verder: Saqqara, Giza, Luxor, een fort uit de tijd van de zesentwintigste dynastie.

Mesopotamië 

Het museum van Bagdad heeft een mooie website gemaakt, helaas voorzien van het quasi-mysterieuze muziekje dat bij het oude Nabije Oosten schijnt te horen.

Een heel fascinerende vondst: een mithraeum, ten oosten van de Tigris, in het Sassanidische Rijk.

En verder: reconstructie van een lier en gedoe om een vaas.

Iran en Centraal-Azië

Je kunt een Iraniër nauwelijks dieper kwetsen dan de Perzische Golf aanduiden als de Arabische Golf. Dat verklaart de wat wonderlijke insteek van de berichtgeving over de ontdekking van een Sassanische haven.

En verder: Burned City, een Elamitisch graf; Gohar Tepe; recente vondsten in Persepolis; provinciale reconstructieteams in Afghanistan; een Sassanidische inscriptie uit Koerdistan (met een foto die er niets mee heeft te maken); surveyresultaten uit het noordoosten van Iran.

Griekenland en omgeving

Pavlopetri (onderwaterarcheologie); nog meer onderwaterarcheologie; artikeltje over de Olympische Spelen.

Verschillende berichten uit Bulgarije: een grotheiligdom, een Thracisch graf, een Thracisch dorp, een Romeinse haven.

Uit Turkije: de aanleg van een dam in de Tigris bedreigt archeologische sites als Hasankeyf, en daarom wordt een deel van de financiering ingetrokken. Plus een overzichtsartikel over de Oostenrijkse werkzaamheden in Efese.

Rome en zijn rijk

Mysterie van de maand: een Etruskische necropool is opgegraven - in Foggia??

Enkele maanden geleden berichtte deze nieuwsbrief dat er DNA-bewijs was voor een verband tussen de hedendaagse bewoners van Toscane en westelijk Turkije, wat werd uitgelegd als bewijs voor een migratie die door Herodotos wordt vermeld. Dat schijnt toch niet te kloppen.

In Rome werd bekendgemaakt dat het graf van Paulus het gebeente bevat van een man uit de eerste of tweede eeuw, en dat de resten waren begraven in keizerlijk purper, wat overeenstemt met de informatie dat keizer Constantijn de apostel heeft laten herbegraven. In het verlengde daarvan: een fresco, met prachtige kleuren, uit een catacombe blijkt het oudste portret van Paulus.

En verder: Marsiliana d'Albegna (Etruskisch); wrak bij Montenegro; Napels; de Villa van de Mysteriën (Pompeii); bedreigingen voor de Romeinse steden in Libië; en de Aureliaanse Muur gaat maar door met instorten.

En het maandelijkse rijtje nieuws uit Groot-Brittannië: IJzertijdmuntschat; vier dozijn schedels; Caistor (met georadarfoto); het circus van Colchester opnieuw; een Romeinse weg bij Huddersfield; Arbeia; Bath; een put bij Chester; en een laat-Romeinse muntschat.

Romeinen in de lage landen

In Kesselt, bij Lanaken, is een Eburoonse nederzetting gevonden en bij Beerse deed men vondsten uit de Merovingische tijd.

Niet helemaal nieuw, maar wel leuk: reconstructie van het kadaster rond Tongeren. Meer Tongeren: het is een bescheiden schandaaltje dat metaaldetectoramateurs in Riemst voorwerpen vinden die afkomstig zijn uit het centrum van Tongeren.

Een blikseminslag verwondde dertien mensen tijdens een reenactorshow in Xanten (het bericht dat een kind werd gedood, blijkt onjuist).

En verder: een Odysseesubsidie om oude vondsten uit Nijmegen te inventariseren (er lopen soortgelijke projecten voor Velsen). 

Dwaasheid

De patriarch van de Ethiopische kerk kondigde aan dat de Ark van het Verbond zou worden onthuld. Dat voorwerp -mogelijk een kopie uit een van de joodse tempels die in de Hellenistische tijd in Egypte bestonden, maar vermoedelijk veel jonger- was al langer bekend, maar is nooit door geleerden onderzocht. Het liep uit op een anticlimax.

Non-nieuws: Egypte beweert dat de beroemde Nefertiti-buste door de Duitse opgravers is gestolen. "We are still gathering information," zegt de onvermijdelijke doctor Zahi Hawass, daarmee in feite erkennend dat er dus in feite nog omvoldoende bewijs is. Nieuwswaarde: nul. Geen feiten, overdreven interpretatie: die hadden we nog niet op de Schaal van Ktesias.

De Elgin soap

Korte inhoud van het voorafgaande:
http://en.wikipedia.org/wiki/Elgin_Marbles

De Grieken investeerden 140 miljoen euro in een nieuw, state-of-the-art Akropolismuseum, om zo het Britse argument te weerleggen dat de Elgin Marbles in Athene niet in goede handen zouden zijn. En nu is, met vijf jaar vertraging, het museum open. (Ter vergelijking: het nieuwe Rijksmuseum kost het dubbele en is inmiddels zeven jaar vertraagd.) The Economist zegt een paar verstandige dingen en we lezen over het kleurgebruik bij de bouw van het Parthenon. Mooie foto's van de BBC, meer mooie foto's, en ook de NASA wijdde haar dagelijkse mooie foto aan het Parthenon. Jammer alleen dat zonsopkomsten zo'n cliché zijn.

Internet

De rechtszaak tegen Raphael Golb, die de wetenschappelijke opvattingen van zijn vader verdedigde door op het internet commantaren achter te laten onder de naam van zijn vaders tegenstanders, is begonnen. Documentatie hier.

In Frankrijk snappen ze het. U betaalt belasting, en dus hoeft u niet ook nog eens extra te betalen om te lezen wat de onderzoekers op uw kosten hebben uitgezocht. Voilà: alle jaargangen van het fenomenale tijdschrift Annales, alle afleveringen van het Bulletin de Correspondance Hellénique (vanaf 1877 dus), alle jaargangen Comptes-rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, alle Dialogues d'histoire ancienne, alle Mélanges de l'école française de Rome sinds 1881, het nog jonge Mètis. Anthropologie des mondes grecs anciens, Paléorient, zeventienhonderd afleveringen van de Revue Numismatique, de integrale Syria en nog een grote hoeveelheid niet-oudheidkundige tijdschriften (hier).

Ook gratis ter beschikking gesteld: Greek, Roman, and Byzantine Studies, compleet met vooraankondiging van artikelen die nog geplaatst zullen worden.

Vergelijk dat eens met de twee miljoen krantenpagina's die de British Library digitaal ter beschikking stelt. Even denk je dat het leuk is en dat je de beroemde Daily Telegraph-artikelen over de ontdekking van het Gilgamesh-epos kunt lezen. Maar dan lees je "pay as you go" en bedenk je dat je hetzelfde materiaal altijd gratis kon bekijken op microfiche. En dan valt de motivatie van de digitaliseringscampagne ineens op: men zit op een "goldmine" en dit is een succesvol "business model"

En tot slot

Het kost paar stuivers, maar dan heb je ook een vijftien eeuwen oud manuscript.