Livius e-nieuwsbrief februari 2009: nieuws over de antieke wereld

Romeins ruitermasker (bruikleen Provincie Zuid-Holland)Romeins ruitermasker (bruikleen Provincie Zuid-Holland)

Livius e-mailnieuwsbrief 39, 6 februari 2009

Onderstaande berichten zijn afkomstig uit de e-mailnieuwsbrief van Livius Onderwijs, een maandelijkse gratis nieuwsbrief voor mensen met belangstelling voor de antieke wereld. De verantwoordelijkheid voor de inhoud van de berichten berust bij de redactie van de Livius Nieuwsbrief. Als u de nieuwsbrief elke maand zelf als e-mail wilt ontvangen, stuur dan een e-mail met dit verzoek aan Livius.

Egypte

De onvermijdelijke doctor Zahi Hawass was bezig met de mummie van farao Seshestet en hield zich ook bezig met de teruggave van een gestolen beeldje uit het museum van Bagdad.

In een interessant artikel wordt beweerd dat de unificatie van Egypte meer met samenwerking dan met rivaliteit tussen Beneden- en Boven-Egypte van doen had dan tot nu toe zou zijn aangenomen.

Een handig overzichtsartikel over de Nederlandse opgravingen in Karanis.

En verder: Saqqara; een sarcofaag met mummie bij Gizeh; Beni Sweif; Ain Sokhna; een kade bij Karnak (en een digitale presentatie over die stad); Tell el-Balamun; ostraca; en maar weer eens een mummie onder de loep - waarom ook niet.

Mesopotamië

Er zijn plannen om Babylon te redden; de Grieken helpen met museologische expertise; en Duitse archeologen graven in het antieke Arbela.

En verder: dertienhonderd plaatsmarkeringen voor de Google Earth.

Iran en Centraal-Azië

Enkele geschreven teksten uit de omgeving van Teheran ("Elamitisch" is de Iraanse aanduiding van de Bronstijd).

Archeologen zoeken bij Persepolis naar antieke watersystemen en hopen bronnen te vinden.

Bij Hung-e Azhdar wordt een Parthisch reliëf onderzocht, en dat levert in elk geval al een heel interessant artikel op.

En verder: de Burnt City (meer...); de brug bij Behistun; en Parthische graven.

Griekenland, Turkije en omgeving

Er komt een nieuwe ronde opgravingen bij Troje; de financiering lijkt in orde. Dat wordt weer lachen met archeologen en oudhistorici die elkaar in de haren vliegen over de interpretatie van de vondsten.

En verder: Santorini; Tell Gobekli; Istanbul; het Gela-wrak opnieuw; nog meer wrakken (voor de kust van Albanië); bordelen; Episkopi-Bamboula (op Cyprus); reconstructie van Scythopolis; (Bulgarije); Izmir (met een intrigerende opmerking dat er geschreven teksten en zelfs tekeningen zijn gevonden); klachten over de aanleg van een stuwdam.

Rome en zijn rijk

Het nieuws was deze maand moeilijk te missen: hoe de Perzen tijdens de belegering van Dura Europos (256 n.Chr.) het gaswapen inzetten tegen de Romeinse verdedigers.

En verder: Casale Ghella; betrapte grafrovers en een artikel dat wel een oproep tot grafroof lijkt; Spoleto; een kindergraf bij Bari; de Ara Pacis in kleur; de afmetingen van de huizen in Pompeii (interessanter dan je denkt); en tot slot meer nieuws over die Romeinse veldslag ver benoorden de limes, in Duitsland.

En het maandelijkse rijtje nieuws uit Groot-Brittannië: Clerkenwell; Colchester; Cotswold; Ribchester; St. Albans (mooie foto); gezichtsreconstructie (en dit kan alleen in Engeland).

Romeinen in de lage landen

Net nu er enige consensus was dat de Drususgracht tussen Arnhem en Doesburg lag, gooien geologen roet in het eten.

En verder: een overzichtsartikel over de Romeinse tempel van Elst, een Romeins marskamp in Duitsland, een horreum in Den Briel, geld voor de conservering van drie tumuli bij Tienen en een uitbreiding van de archeologische monumentenlijst in Nederland (maar veel helpt het niet).

Overig

Dat is nu aardig: in Pakistan is een Bronstijdnederzetting gevonden die ouder is dan Mohenjdaro, bijna zo oud als de steden van Sumerië. Het begint er steeds meer op te lijken dat de eerste steden niet zijn ontstaan in het zuiden van Irak, maar in een veel breder gebied, waar ook het Iraanse Jiroft onder valt (en Pakistan dus).

Het gebruik van DNA om de herkomst van perkament te traceren: het artikel behandelt middeleeuwse manuscripten, maar het kan ook voor handschriften uit de Oudheid worden toegepast.

De 'kasteel van Amsterdam-prijs'

Elke maand zijn ze er weer: persberichten waarin sensationele archeologische vondsten worden gemeld, en en waarvan al gauw duidelijk is dat het erom gaat publiciteit te genereren om de financiering van de betreffende opgravingen veilig te stellen. Zoveel creativiteit verdient aandacht, en daarvoor is de "Kasteel van Amsterdam-prijs" ingesteld. Deze maand kan de prestigieuze onderscheiding natuurlijk niet gaan naar een ander bericht dan dat de cultus voor Zeus op de berg Lykaion al in de Myceense tijd bestond.

Dit illustreert het archeologische spreekwoord "breng nooit één persbericht uit als je het nieuws ook twee keer naar buiten kunt brengen". Uw redacteur haalt uit eerdere nieuwsbrieven bijvoorbeeld dit artikel.

Dwaasheid

De oudste Griekse teksten dateren uit de Late Bronstijd. Dan moeten ze in Macedonië teksten hebben uit de Vroege Bronstijd. Da's logisch. Maar je kunt natuurlijk ook het chronologische systeem zelf aanpassen.

De Elgin soap

Korte inhoud van het voorafgaande:
http://en.wikipedia.org/wiki/Elgin_Marbles

Een erg aardige brief door Marc Fehlmann, die de omstandigheden heeft onderzocht waaronder Lord Elgin de Parthenonreliëfs verwijderde. Fehlmann had de beschikking over Elgins correspondentie, en ontdekte dat op het moment dat Elgin aankwam, een groep Ottomaanse soldaten al bezig was de reliefs te slopen. Elgin zou hebben besloten in te grijpen om erger te voorkomen. De vraag waarom hij dat deed nadat de sultan hem al had verboden de voorwerpen mee te nemen, wordt niet beantwoord, maar het is voor het eerst dat in deze rubriek werkelijk nieuws kan worden gepresenteerd.