Livius e-nieuwsbrief december 2009: nieuws over de antieke wereld

10 december 2009

Romeins ruitermasker (bruikleen Provincie Zuid-Holland)Romeins ruitermasker (bruikleen Provincie Zuid-Holland)

Livius e-mailnieuwsbrief 51, december 2009

Onderstaande berichten zijn afkomstig uit de e-mailnieuwsbrief van Livius Onderwijs, een maandelijkse gratis nieuwsbrief voor mensen met belangstelling voor de antieke wereld. De verantwoordelijkheid voor de inhoud van de berichten berust bij de redactie van de Livius Nieuwsbrief. Als u de nieuwsbrief elke maand zelf als e-mail wilt ontvangen, stuur dan een e-mail met dit verzoek aan Livius.

Egypte

Deze maand veel gedoe rond de mogelijkheid dat de resten van het leger van de Perzische koning Kambyses zouden zijn teruggevonden (filmpje), en de weerlegging door de onvermijdelijke Zahi Hawass; plus een uitgebreid commentaar, een kort commentaar en een Iraans commentaar dat vooral interessant is omdat het toont hoe slecht men daar de bronnen eigenlijk kent.

Sprekend over Zahi Hawass, je weet weer waarom je de New Yorker leest bij een artikel als dit ("Hawass's task is Egyptianize Egyptology by means of a personality cult"). Hij heeft trouwens promotie gemaakt en geeft nu rondleidingen aan Beyonce.

Het maandelijkse gesleep met mummies: een, twee, drie, vier.

En verder: oud olijvenhout; de geschiedenis van de opgravingen in Saqqara; het graf van Toetanchamon wordt gerestaureerd; Tanis; Herakleion; het veronderstelde graf van Kleopatra VII (bespaar u de moeite); een Byzantijnse basiliek en to slot drie Byzantijnse tombes.

Mesopotamië

Dat is nou aardig: de vondst van een rolzegelafdruk van een functionaris van vermoedelijk koning Hammurabi in een dateerbare Egyptische context. Waarom dat belangrijk zou kunnen zijn, leest u hier, maar let op de slagen om de arm.

De voorwerpen van het Bagdadmuseum worden online gepresenteerd dankzij een gulle mecenas.

En verder: graven in Ur; Tall Qabr; een Parthisch graf; hernieuwd toerisme; teruggave van oudheden; en tot slot -uit Syrië- de tempel van Aleppo.

Iran en Centraal-Azië

Ahvaz: terwijl archeologen iets op de monumentenlijst willen plaatsen, begint een aannemer alvast te bouwen.

Een wereld van verschil: waar in westerse stripverhalen de Oudheid vooral op de hak wordt genomen (Asterix, Suske en Wiske, Nero), vormt voor Iraniërs -ook als ze in het Westen wonen- de voorislamitische held Rostam nog altijd een bron van inspiratie. Dat levert in elk geval opvallende strips op.

"Hidden Treasures from a Lost City": strafpunten voor zo'n afschuwelijke kop, maar het artikel over archeologie in Afghanistan is niettemin alleszins aardig.

Een leuk artikel over de Romeins-Perzische oorlogen - wiens verhaal geloof je?

En verder: Zebarjad Tepe en Jubji.

Griekenland

De sappigste kop in tijden "Killer Tsunamis From Ancient Eruption Reshaped Eastern Mediterranean Life" klinkt als de titel van een B-film, maar is desondanks aardig.

Als de Amerikaanse neocon Donald Kagan een boek schrijft over Thucydides, spits je je oren. Dat kan interessant worden. En als Anthony Grafton het boek vervolgens bespreekt, zit je helemaal recht overeind.

Spektakel: de stadsmuur van Aigai/Vergina.

Het voordeel van het simpele gegeven dat we nu in steden leven en niet meer in boerderijen, is dat je als archeoloog iets kunt ontdekken wat elke boer je al kon vertellen. Bijvoorbeeld dat antieke tempels werden georienteerd op de zon.

En verder: restauratiewerkzaamheden aan het Dionysostheater in Athene (en die foto, dat is dus het Odeon van Herodes Atticus).

Uit het aangrenzende Bulgarije: Nova Zagora (met een mooie foto); en nog eens (met opnieuw een mooie foto); een rhyton bij Karanovo (geen foto);

Turkije

Ontsporende journalistiek in een artikel over een interessante vondst in Ziyaret Tepe: een Assyrisch kleitablet dat informatie geeft over de bestuurspraktijk in het oosterse wereldrijk. Vermoedelijk heeft de opgraver gezegd dat Assyrische kleitabletten uit deze periode in dit deel van Turkije zeldzaam zijn; het is althans ondenkbaar dat hij werkelijk heeft gezegd dat in Turkije weinig kleitabletten zouden zijn gevonden (30.000 in Hattusas bijvoorbeeld).

Rome en zijn rijk

In de periferie van Rome: het Bosporische Koninkrijk in de Krim. Waar ze mooie munten sloegen. Die werden gestolen. En werden teruggevonden.

Snorkelen voor de kust van Montenegro kan leuke consequenties hebben: een Britse duiker ontdekte een verzwolgen Romeinse nederzetting.

En verder: Albir; Halhul; Hebron; een mithraeum op Malta; Niculitel; Silves.

De lage landen

Al een tijdje geleden werd gemeld dat bij Barkhausen (= Porta Westfalica = Minden) een Romeins marskamp was gevonden, maar later werd die claim ingetrokken. Inmiddels zijn er C14-dateringen, munten en sluithaken van pantserhemden die alle suggereren dat het kamp waarvandaan Varus naar zijn ondergang marcheerde, toch is gevonden. Of iets wat er naast heeft gelegen.

En verder: bronzen torques uit Biddinghuizen; prehistorische koningsgraven in Oss; een IJzertijdboerderij op Putten (eiland); industriezone met Keltisch-Romeins verleden in Dendermonde; offerkuilen in Alkmaar; Romeins grafmonument te Ruiselede en in IJsselstein; een nederzetting bij Turnhout; en tot slot een Romeins gebouw in Uden.

Overig 

Het Ashmolean Museum is heropend en de BBC maakt een gladiatorpaspop.

Al eerder berichtten we over die Thor Heyerdahl-achtige expeditie om met een nagebouwd Fenicisch schip om Afrika heen te zeilen. Men is om het gebied van de Somalische piraten heen gevaren over de open zee - niet echt historisch verantwoord, maar het blijft een goed avonturenverhaal (hier).

Meer Fenicië: een federatie om het Libanese archeologische erfgoed beter te beheren.

Een heel erg boeiend artikel over lepra in de Oudheid.

Het begon alweer wat vergeten te raken, dus we rakelen het nog eens op: hoe het Grieks-Boeddhistische erfgoed van Pakistan wordt vernietigd door de Taliban.

Er wordt nogal wat flauwekul de wereld ingeholpen, en uw redacteur denkt dat hij iets snapt van de mechanismen die bijdragen aan verspreiding van desinformatie. Hij mag er a.s. vrijdag over praten op de radio.

Internet 

Tot nu toe hebben we vooral online tijdschriften getoond - uit alle delen van de wereld behalve Groot-Britannië en Amerika - en een enkele keer hebben we gewezen op wat boeken. Hier is het complete overzicht van gravures van Piranesi, compleet met foto's hoe het er nu uitziet. Je kunt er uren rondkijken.

Een krankzinnig grote hoeveelheid digitale teksten, in Grieks en Latijn of Franse of Engelse vertalingen. Nog een goudmijn: de complete Patrologia Latina en Patrologia Graeca (vertalingen hier).

En tot slot

What have we learned from history?