Archeologisch monument in Oss geopend

22 mei 2014

Reconstructietekening vorst van Oss (Raf Timmermans) en een deel van het grafveld 'Paalgraven'.Reconstructietekening vorst van Oss (Raf Timmermans) en een deel van het grafveld 'Paalgraven'.
Schapen op het grafveld Paalgraven bij OssSchapen op het grafveld Paalgraven bij Oss

In Oss (Noord-Brabant) is op 22 mei 2014 het Paalgravenmonument onthuld. Het is een archeologisch monument dat bestaat uit een reconstructie van tien grafheuvels en een aantal palenrijen. Dit alles maakte deel uit van een groot prehistorisch grafveld dat gebruikt werd in de bronstijd en vroege ijzertijd, tussen 1800 en 500 v.Chr.

Heilige grond uit de prehistorie

Het grafveld Paalgraven ligt niet op zichzelf. Circa vierhonderd meter westelijk ervan ligt het Vorstengraf. Deze locatie werd in 1933 ontdekt en bleek het graf van een vorst te zijn, een belangrijk leider uit de prehistorie. Het leverde vele bijzondere vondsten op. De crematieresten van de vorst zaten in een bronzen urn, samen met een fraai versierd en kromgebogen zwaard. Deze voorwerpen zijn te zien op de afdeling Archeologie van Nederland in het Rijksmuseum van Oudheden. Zevenhonderd meter zuidwestelijk liggen nog twee grafvelden in het gebied Vorssel. Gezamenlijk vormen ze een gebied dat eeuwenlang als heilige grond is beschouwd.

Lopen door het verre verleden

Het archeologisch monument Paalgraven is door de gemeente Oss heringericht op basis van de resultaten van het archeologisch onderzoek dat hier de afgelopen jaren is uitgevoerd door de Universiteit Leiden. Bezoekers ervaren hier een landschap uit een ver verleden, pal naast een moderne snelweg (A50). Het gebied wordt ontsloten door een bijzondere wandelbrug, ontworpen door de kunstenaars Kiki van Eijk en Joost van Bleiswijk.

Reconstructietekening van de vorst

Tegelijk met de opening van het Paalgravenmonument heeft kunstenaar en archeoloog Raf Timmermans een nieuwe reconstructietekening van de vorst van Oss gemaakt. De tekening is gebaseerd op recente onderzoeksresultaten van het graf en het grafveld. Op de afbeelding hiernaast ziet u het resultaat. Paarden en wagens waren een kostbaar bezit in de ijzertijd. De vorst gaf hiermee uitdrukking aan zijn status. Het opvallend lange zwaard met goudbladversiering heeft zijn oorsprong in het Zuid-Duitse Hallstattgebied. Wat in onze tijd niet opvallend is, maar 2500 jaar geleden des te meer, is het geschoren gezicht van de vorst. Lichaamsverzorging, zoals het bijhouden van baard en haren, waren eveneens een manier om jezelf te onderscheiden van de rest. Het toonde aan dat je tot de belangrijke kringen behoorde.

Objecten binnen, ritueel landschap buiten

De inhoud van het vorstengraf is al decennia lang een van de meest iconische topstukken van de collectie Nederland Prehistorie van het Rijksmuseum van Oudheden. Onlangs heeft het museum de inhoud van een tweede graf uit het Vorstengrafveld van Oss aan de afdeling Archeologie van Nederland toegevoegd. Het gaat om de resten van een brandstapel, crematieresten en vele honderden bronzen krammetjes die werden gebruikt om paardentuig en juk te versieren. Dit graf werd in 2004 gevonden. Behalve dat u in het museum de bijzondere objecten kunt bewonderen, is het dus nu in Oss mogelijk om het prehistorische landschap te ervaren. Net als in Stonehenge waant u zich daar in het rituele landschap van ruim drieduizend jaar geleden.