Egyptisch graf in Sakkara werd nooit afgemaakt

18 maart 2010

De opgravingssite in Sakkara, februari 2010De opgravingssite in Sakkara, februari 2010

Elk jaar reist een onderzoeksteam van het Rijksmuseum van Oudheden en de Universiteit Leiden af naar het Egyptische Sakkara. Onder leiding van de egyptologen Maarten Raven en Harold Hays worden opgravingen gedaan aan de voet van de piramide van Djoser. Dit jaar is onderzoek uitgevoerd van 9 januari tot en met 27 februari. Maarten Raven, conservator collectie Egypte van het Rijksmuseum van Oudheden, vertelt in het kort hoe het is geweest.

Wat was het belangrijkste doel voor dit jaar?

"Op het programma stond in de eerste plaats het afgraven van een hoge heuvel ten zuiden van het in 2007 gevonden graf van Ptahemwia. Sinds twee jaar kwam daar al een buitenmuur van kleisteen uit het zand zetten. Dat duidde op de aanwezigheid van een volgend grafmonument. Aan de ligging en het gebruikte materiaal zagen we al dat het om een volgende tijdgenoot van farao Achnaton (1353-1335 v.Chr.) moest gaan."

Hooggespannen verwachtingen over dit graf?

"Ja, te hoog misschien... want het graf hebben we inderdaad gevonden, alleen bleek het niet af te zijn. We troffen dus wel een ruwe bouw van kleisteen, maar de afwerkingsplaten van fijne kalksteen waren maar gedeeltelijk aangebracht. Ook hadden de beeldhouwers nog geen tijd gehad om mooie wandreliëfs of inscripties op die platen aan te brengen. Jammer, want we hadden toch op meer informatie gehoopt. Zo zitten we nu met een graf waarvan we de eigenaar niet kennen. Maar het leert ons wel hoe zulke graven werden gebouwd. Nou ja, volgend jaar hebben we een herkansing, als we de ondergrondse grafkamers hopen uit te graven."

Volgend jaar gaan jullie wel een mooi graf vinden?

"Je weet het nooit. Ook het uitgraven van zulke ondergrondse ruimtes brengt niet altijd wat je hoopt. Dit jaar hadden we de schachten van twee kleine kapelletjes op het programma staan. Die hadden we vorig jaar al gevonden. Maar de ene schacht bleek zo bouwvallig te zijn dat we het niet veilig konden leeghalen. De andere bracht ons niet meer dan drie leeggeroofde grafkamertjes zonder bijzondere vondsten, afgezien van twee blaadjes van een dodenboek op papyrus."

Een mislukt opgravingsseizoen dus?

"Nee, want er zijn ook positieve resultaten behaald! Zo hebben we nog nooit tevoren zoveel intacte resten van begravingen uit de vroegchristelijke (Koptische) tijd gevonden. Sommige daarvan bevatten nog heel mooie weefsels en sieraden. Ook is er interessant onderzoek met grondradar uitgevoerd. Daardoor weten we nu waar we volgend jaar moeten graven om de ingang van een ondergrondse galerij uit de tijd van de vroegste farao's te vinden. Bovendien hebben we het in 2009 gevonden kapelletje van Tatia keurig kunnen restaureren en nog wat ander muurwerk geconsolideerd. Genoeg resultaten om met een goed gevoel weer naar Leiden terug te keren."

  • Meer informatie en achtergronden vindt u op de eigen website van het opgravingsproject